ܲ Òºèø ¾ ´²ðÒð²òðºÈ ÎÜàæ ìð²

ÐáÏï»Ùµ»ñÇ 23-ÇÝ Ë³Õ³Õ ù³ÛÉ»ñÃÁ Éáõë³µ³ÝáÕ §âáññáñ¹ Çß˳ÝáõÃÛáõݦ ûñÃÇ Éñ³·ñáÕ ¶áѳñ 컽ÇñÛ³ÝÁ ¹»é ûñ»ñ ³é³ç ¿ñ ѳÛï³ñ³ñ»É, áñ ¹»Ùùáí ׳ݳãáõÙ ¿ Çñ ·ÉËÇÝ Ñ³ñí³ÍáÕ áëïÇϳÝÝ»ñÇó Ù»ÏÇÝ: ²Û¹ áëïÇϳÝÁ (Éáõë³ÝϳñáõÙ) ÐÐ áëïÇϳÝáõÃÛ³Ý å³ñ»Ï³å³Ñ³Ï³ÛÇÝ í³ßïÇ Ññ³Ù³Ý³ï³ñ, áëïÇϳÝáõÃÛ³Ý ÷á˷ݹ³å»ï ²ñ³ÛÇÏ ä»ïñáëÛ³ÝÝ ¿, áí ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù ã¿, áñ ³ÏïÇíáñ»Ý Ù³ëݳÏóáõÙ ¿ Ë³Õ³Õ »ñûñÁ §×Ýß»Éáõݦ áõÕÕí³Í »õ ë³¹ñ³ÝùÝ»ñ Ññ³ÑñáÕ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ: ´³Ûó ¶áѳñ 컽ÇñÛ³ÝÁ ³Û¹ ûñÁ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í ÙÇç³¹»åÇ ÷³ëïÇ ³éÇÃáí ѳñáõóí³Í ùñ·áñÍáí ׳ݳãí»É ¿ áã û ïáõÅáÕ, ³Ûɪ Áݹ³Ù»ÝÁ íϳ: ÆëÏ ²ñ³ÛÇÏ ä»ïñáëÛ³ÝÁ Çñ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ¹»é»õë å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛ³Ý ãÇ »ÝóñÏí»É: ÐÇß»óÝ»Ýù, áñ ÝáõÛÝ ûñÁ ßï³åû·ÝáõÃÛ³Ý µÅÇßÏÝ»ñÇ Ý³ËÝ³Ï³Ý »½ñ³Ï³óáõÃÛ³Ùµª Éñ³·ñáÕÁ áõÕ»ÕÇ óÝóáõÙ ¿ ëï³ó»É:

ÜáñÇó å³ïÙ³Ï³Ý ¿ùëÏáõñëÝ»ñ

ܳ˳·³Ñ øáã³ñÛ³ÝÁ, ѳí³Ý³µ³ñ, áñáß»ó Ù³ëݳÏó»É г۳ëï³Ýáõ٠ϳ½Ù³Ï»ñåíáÕ µáÉáñ Ñݳñ³íáñ »õ ³ÝÑݳñÇÝ ÙÇçáó³éáõÙÝ»ñÇݪ ÙdzÛÝ ÙÇ Ýå³ï³Ïáí. ѳϳ¹³ñÓ»É î»ñ-ä»ïñáëÛ³ÝÇ (Çñ Ó»õ³Ï»ñåٳٵ, §Áݹ¹ÇÙáõÃÛ³Ý áã ÑÇÙÝ³Ï³Ý Ã»ÏݳÍáõǦ) ѳÝñ³Ñ³í³ù³ÛÇÝ »ÉáõÛÃÇÝ: Ðñ³Ó·³ÛÇÝ ëåáñïÁ, ÇѳñÏ», Ù»Í Ý߳ݳÏáõÃÛáõÝ áõÝÇ Ð³Û³ëï³ÝÇ Ñ³Ù³ñ« »õ Ýáñ Ññ³Ó·³ñ³ÝÇ µ³óáõÙÁ ã³÷³½³Ýó áõñ³Ë³ÉÇ Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝ ¿: ´³Ûó, ³ÏÝ»ñ»õ³µ³ñ, ³Û¹ å³ï׳éáí ã¿ñ ݳ˳·³ÑÁ »ñ»Ï Ù³ëݳÏóáõÙ ³ñ³ñáÕáõÃÛ³ÝÁ, ³Ûɪ µ³ó³é³å»ë ³é³çÇÝ Ý³Ë³·³ÑÇ Ù³ëÇÝ Ëáë»Éáõ ѳٳñ: â»Ù ½³ñٳݳ, áñ Ùáï ųٳݳÏÝ»ñë è. øáã³ñÛ³ÝÁ Ý»ñϳ ÉÇÝÇ, ³ë»Ýù, ì»ñ¹ÇÇ §îñáõµ³¹áõñǦ Ý»ñϳ۳óÙ³ÝÁ »õ ³é³çÇÝ áõ »ñÏñáñ¹ ³ÏïÇ ÁݹÙÇçÙ³Ý Å³Ù³Ý³Ï Çñ»Ý ßñç³å³ïÇ §å³ï³ë˳ݳïáõ¦ Ñ»éáõëï³ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ï»ë³ËóÇÏÝ»ñáí, áñå»ë½Ç ½áõ·³Ñ»é ³ÝóϳóÝÇ Çñ »õ §Ý³Ëáñ¹¦ ųٳݳϳßñç³ÝÝ»ñÇ ÙÇç»õ:

ÜϳïÇ áõݻݳÉáí ëáódzÉ-ïÝï»ë³Ï³Ý íÇ׳ÏÁª ·áñÍáÕ Ý³Ë³·³ÑÝ Çñ í»ñÉáõÍáõÃÛáõÝÁ ëÏë»ó Ñ»ï»õÛ³É Ã»½Çó. §´áí³Ý¹³ÏáõÃÛ³Ý í»ñ³µ»ñÛ³É. ³ÙµáÕç ÙÇïùÁ Ñ»ï»õÛ³ÉÝ ¿ñ, áñ Ù»ñ Å³Ù³Ý³Ï É³í ¿ñ, ÑÇÙ³ í³ï ¿¦: Þ³ï ï³ñ³Íí³Í Ñݳñù ¿ª Áݹ¹ÇÙ³Ëáëǹ í»ñ³·ñ»É ÙÇ ³Ýѻûà ÙÇïù »õ Ñ»ïá ëÏë»É §ç³Ëç³Ë»É¦ ³ÛÝ: ÐáÏï»Ùµ»ñÇ 26-Ç î»ñ-ä»ïñáëÛ³ÝÇ »ÉáõÛÃáõÙ ÝÙ³Ý ³ÏݳñÏ ³Ý·³Ù ãϳñ: ´³Ûó »Ã» ³Ûë í»ñçÇÝ ß³µ³ÃÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ áñ»õ¿ ÐÐÞ-³Ï³Ý ³Û¹åÇëÇ ³ñï³éáó ·³Õ³÷³ñ ¿ ³ñï³Ñ³Ûï»É, ³å³ ݳ áã ÙdzÛÝ ëï»É ¿, ³ÛÉ»õ å³ñ½³å»ë ͳÕñ»É ¿ Ù»ñ ÅáÕáíñ¹ÇÝ, áñáíÑ»ï»õ µáÉáñë ÑÇßáõÙ »Ýù, û ÇÝãå»ë »Ýù ³åñ»É, Ù³ëݳíáñ³å»ë, 1992-1994 Ãí³Ï³ÝÝ»ñÇÝ: ²ÛÉ Ñ³ñó ¿, û ÇÝã å³ï׳éÝ»ñáí »õ ѳÝáõÝ ÇÝãÇ ¿ñ Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹Á ÏñáõÙ ³Û¹ ½ñϳÝùÝ»ñÁ: Àëï »ñ»õáõÛÃÇÝ, å³ï׳éÁ áã ÙdzÛÝ ÊêÐØ-Ç ÷Éáõ½áõÙÝ ¿ñ (áñÁ ÝßáõÙ ¿ ݳ˳·³Ñ øáã³ñÛ³ÝÁ), ³ÛÉ»õ å³ï»ñ³½ÙÁ, ßñç³÷³ÏáõÙÁ, ³Õ»ïÇ ·áïÇÝ: ºñµ ³ëáõÙ »Ý, áñ ¹ñ³Ýù ·áñÍáÝÝ»ñ ã»Ý, ¹³ ÇÝÓ ïñ³Ù³µ³Ý³Ï³Ý ãÇ ÃíáõÙ. ¹³ ÝáõÛÝÝ ¿, áñ ³ë»Ýù, û µÉáϳ¹³ÛÇ »ÝóñÏí³Í È»ÝÇÝ·ñ³¹Ç µÝ³ÏÇãÝ»ñÇ ï³é³å³ÝùÝ»ñÁ ϳå ãáõÝ»ÇÝ Ø»Í Ñ³Ûñ»Ý³Ï³Ý å³ï»ñ³½ÙÇ Ñ»ï:

´³Ûó »Ýó¹ñ»Ýù, áñ 90-³Ï³ÝÝ»ñÇ ëϽµÇ ïÝï»ëáõÃÛ³Ý ÷Éáõ½áõÙÝ ³ÙµáÕçáõÃÛ³Ùµ µ³ó³ïñíáõÙ ¿ ÐÐÞ-³Ï³ÝÝ»ñÇ ³å³ßÝáñÑáõÃÛ³Ùµ »õ óɳÝáí: ÆÝãá±í ¿ ¹³ ³ñ¹³ñ³óÝáõÙ Ý»ñϳÛáõÙë ëï»ÕÍí³Í Çñ³íÇ׳ÏÁ: Æ í»ñçá, »Ã» Ñ»ñùíáõÙ »Ý, å»ïù ¿ Ñ»ñùí»Ý ÏáÝÏñ»ï ÷³ëï»ñÁ, áã û ÏñÏÝíÇ §ÑÇÙ³ñÁ ¹áõ »ë¦ ѳÛïÝÇ §÷³ëï³ñÏÁ¦: ÖDZßï ¿, áñ 10 ï³ñáõÙ µ»Ý½ÇÝÁ óÝϳó»É ¿ 2,2 ³Ý·³Ù, ¹Ç½í³é»ÉÇùÁª 2 ³Ý·³Ù, çñ³Ù³ï³Ï³ñ³ñáõÙÁ »õ Ñ»é³Ëáë³í³ñÓÁª 3,5 ³Ý·³Ù: ÖDZßï ¿, áñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ·ñå³Ýáõ٠ѳÛïÝí³Í µÛáõç»Ý ³ÝÑ³Ù»Ù³ï ³í»ÉÇ Ù»Í ¿, ù³Ý г۳ëï³ÝÇ å»ï³Ï³Ý µÛáõç»Ý: ÖDZßï ¿, áñ ë»÷³Ï³ÝáõÃÛ³Ý µ³ßËÙ³Ý, ٻݳßÝáñѳÛÇÝ ³ñïáÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ßÝáñÑÙ³Ý, ³ñï³Ñ³ÝÙ³Ý »õ Ý»ñÙáõÍÙ³Ý ùíáï³Ý»ñÇ ë³ÑÙ³ÝÙ³Ý Ñ³ñó»ñÁ ÉáõÍíáõÙ »Ý ݳ˳·³ÑÇ »õ í³ñã³å»ïÇ ·ñ³ë»ÝÛ³ÏÝ»ñáõÙ:

Ðáõë³Ýù, áñ ѳçáñ¹ ³Ý·³Ù (³ë»Ýù, ϳñïáýÇÉÇ å³Ñ»ëïÇ Å³å³í»ÝÁ Ïïñ»ÉÇë) ݳ˳·³ÑÁ ϳݹñ³¹³éݳ ݳ»õ ³Ûë ѳñó»ñÇÝ:

²ð²Ø ²´ð²Ð²ØÚ²Ü