Իլհամ Ալիեւի բանակցությունները ՌԴ նախագահի հետ, որին հետեւելու են Սերժ Սարգսյանի եւ Ալի Բաբաջանի այցերը Մոսկվա, վերջինիս ակտիվ շփումները Երեւանում ՌԴ արտգործնախարար Լավրովի հետ ցույց են տալիս, որ տարածաշրջանում ստեղծված փխրուն status quo-ն մոտ ժամանակներս փոխվելու է: Ավելի ճիշտ, շարունակելու է փոխվել, որովհետեւ անցած տարվա օգոստոսին Վրաստանում տեղի ունեցած պատերազմից եւ ՌԴ-ի կողմից՝ Հարավային Օսեթիայի ու Աբխազիայի ճանաչումից հետո խոսել ինչ-որ «սառեցված» իրավիճակների մասին, կարծես թե, անիմաստ է: Այստեղ պետք է, հավանաբար, մեկ անգամ եւս արձանագրել, որ նրանք, ովքեր 1997 թվականին կողմ էին արտահայտվում ղարաբաղյան հակամարտության «սառեցմանը», ճիշտ դուրս եկան միայն զուտ ձեւականորեն: Այո, պատերազմ, բարեբախտաբար, չի սկսվել, բայց դա ամենեւին չի նշանակում, որ չի փոխվել ուժերի հարաբերակցությունը: Այն փոխվել է, եւ՝ ամենեւին ոչ մեր օգտին:

Ինչպես արդեն գրել էի, ամենամտահոգիչ երեւույթը, որն այսօր առկա է տարածաշրջանում, այն է, որ Թուրքիային եւ Ադրբեջանին հաջողվել է մեկ «փաթեթի» մեջ հավաքել տարբեր խնդիրներ. 1/ ցեղասպանության ճանաչումը, 2/ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը, 3/ Ղարաբաղի խնդիրը: Հենց այդ հայեցակարգային մոտեցման վրա են հիմնված Միջազգային ճգնաժամային խմբի (ՄՃԽ) վերջին առաջարկները՝ «Opening Minds, Opening Borders» պերճախոս վերնագրով (տես՝ http://www.crisisgroup.org/ home/index.cfm?id=6053&l=1): Այդ փաստաթուղթը կարծես թե նվիրված է միայն հայ-թուրքական հարաբերություններին, բայց դրանք այնքան են շաղկապվում երկու մնացած հարցերի հետ, որ պարզ է դառնում՝ դրանից հնարավոր չէ խուսափել: Օրինակ, Թուրքիայի կառավարությանը խորհուրդ է տրվում խուսափել Հայաստանին սպառնալուց կամ պատժելուց՝ այն բանի համար, որ երրորդ երկրները որոշումներ են ընդունում կամ հայտարարություններ են անում ցեղասպանության վերաբերյալ: Իսկ Հայաստանի կառավարությանը «սիմետրիկ» առաջարկ է արվում՝ խուսափել ցեղասպանության ճանաչման հետ կապված հայտարարություններից եւ գործողություններից, որոնք կարող են բորբոքել Թուրքիայում հասարակական կարծիքը ներկայիս գործընթացի (այսինքն՝ հայ-թուրքական հաշտեցման) դեմ:

Պարզ է, որ ոչ միայն ես, այլեւ աշխարհում որեւէ հայ չէր ցանկանա, որ Հայաստանի կառավարությունը բանակցեր նման դրույթների շուրջ: Գուցե ճիշտ այդպիսի ձեւակերպումներով խնդիրներ դրված չեն հայ-(ռուս-ադրբեջանա)-թուրքական բանակցությունների սեղանին, բայց, հիշեցնեմ, որ ՄՃԽ-ն իր առաջարկությունները օդից չի վերցնում՝ այդ կազմակերպության փաստաթղթերն առնվազն արտացոլում են բանակցությունների տրամաբանությունը: Իսկ այդ տրամաբանության համաձայն, ցեղասպանությունը դառնում է քաղաքական սակարկությունների առարկա, եւ պատճառը մեր իշխանության վերջին 11 տարվա դիրքորոշումն է՝ դնել ցեղասպանության ճանաչումը (վերքաղաքական, ազգային խնդիրը) Հայաստանի պետական քաղաքականության առանցքում: Այդ «ազգային-հայրենասիրական» դիրքորոշման պտուղներն են, որ մենք այսօր քաղում ենք: