ՍՏՈՐԱԳՐԱՀԱՎԱՔ՝ ՀԱԱԳԱՅԻ ԴԱՏԱՐԱՆ ԴԻՄԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ

Հայաստանի քաղաքագետների միության նախագահ Հմայակ Հովհաննիսյանը երեկ Համաժողովրդական շարժման 2-րդ կոնգրեսի ընթացքում իր ելույթում հայտարարեց. «Պարտավոր ենք մինչեւ վերջ՝ մինչեւ Հաագայի դատարան, հասցնել նրանց, ովքեր Հայաստանի Հանրապետության անունից մարտի 1-ին սպանդի ենթարկեցին մեր հայրենակիցներին: Ես չեմ հավատում, որ ավազակապետերը բանտից կազատեն մեր գործընկերներին՝ քաղաքական բանտարկյալներին, քանի դեռ մեզ չի հաջողվել կանգնեցնել նրանց Հաագայի միջազգային դատարանի առջեւ: Այդ իսկ պատճառով նպատակահարմար եմ գտնում նախապատրաստել Հաագայի դատարանին ուղղված համապատասխան հայց՝ հավաքելով ի պաշտպանություն այդ հայցադիմումի ՀՀ բոլոր քաղաքացիների ստորագրությունները: Մարդասպաններին միջազգային մակարդակով պատժելով միայն մենք կարող ենք Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում մեկընդմիշտ բացառել բռնությունը»: Կարդացեք նաեւ՝

Ի՞ՆՉ Է ԵՂԵԼ ՄԱՐՏԻ 1-Ի ԼՈՒՍԱԴԵՄԻՆ

Թալինցի Կամո Ավետիսյանը պատմում է, որ մարտի 1-ի լուսադեմին ինքը եղել է Ազատության հրապարակում. «Մոտ 7-ին 10 պակաս էդոնք եկան, մենք բոլորս վեր կացանք, շնորհքով շարվեցինք, իրենք հայհոյելով թափվեցին մեզ վրա, սկսեցին զարկել, մենք իրանց չենք զարկել, մենք ուղղակի ստիպված սկսեցինք պաշտպանվել»: Այս ամենի վերջը, ըստ Կամոյի, լինելու է «շատ լավ», իսկ Համաժողովրդական կոնգրեսը, ըստ մեր զրուցակցի՝ մարդկանց նոր ոգի է տալու:Կարդացեք

ՏԽՈՒՐ ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ

ԵԱՀԿ-ի մամուլի ազատության հարցով ներկայացուցիչ Միկլոշ Հարաշտին Մամուլի ազատության միջազգային օրվա կապակցությամբ տարածել է հայտարարություն, որում ասվում է, թե լրագրողների ֆիզիկական անվտանգության եւ քննադատական խոսքի իրավական պաշտպանության բնագավառներում անցած տարվա ընթացքում գրանցվել է վատթարացում: Եվ Հայաստանը նշված է ԵԱՀԿ այն երկրների շարքում, որտեղ «որպես վրեժխնդրություն քննադատական լուսաբանման համար» լրագրողների նկատմամբ կիրառվել է ֆիզիկական բռնություն:

ՄԱՐԴԱՍՊԱՆՆ ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ Է

Արդեն մի քանի օր է՝ ազատության մեջ է Նոր Հաճընի նախկին քաղաքապետ Արմեն Քեշիշյանը (մականունը՝ «Ուզբո»): Այս տեղեկությունը հաստատեց ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության պետի մամուլի քարտուղար Արսեն Բաբայանը՝ «Ա1+»-ին հայտնելով, որ նա ազատ է արձակվել, քանի որ լրացել է պատժաժամկետը: Պաշտոնավարման ժամանակ Արմեն Քեշիշյանը 2005թ. սեպտեմբերի 24-ին ատրճանակով սպանել էր «Էլեկտրական ցանցեր» ընկերության Արզնիի մասնաճյուղի տնօրեն Աշոտ Մխիթարյանին եւ ազատազրկվել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով:

ՆԱԽ ՍԵՐԵՆԱԴ, ՀԻՄԱ ԷԼ՝ ԸՆԹԵՐՑԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԱԺ-Ի ՀԱՄԱՐ

Այսօր, ժամը 17-ին, «Հիմա» նախաձեռնության «Խոսքի ազատության» խումբն անցկացնում է ակցիա՝ նվիրված մամուլի ազատության օրվան: Ակցիան սկսվելու է Ազգային ժողովի մոտից, որտեղ «Հիմա»-ի անդամները կարդալու են «Չորրորդ իշխանություն» թերթը, քանի որ այն արգելված է ԱԺ-ում: Դրանից հետո թերթերով երթ են անցկացնելու քաղաքում, որը եզրափակվելու է 18.30-ին Հյուսիսային պողոտայում, «Որտեղ տեղի կունենա խաշած լեզվի հանդիսավոր համտեսում, ինչը կխորհրդանշի, որ «Հիմա»-ն հենց հիմա վերացնում է բոլոր խոչընդոտները ազատ մամուլի զարգացման համար»:

ՀԱՅ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՀԵՐԹԱԿԱՆ «ՍԻՐԱԼԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»

ԱԳՆ մամուլի եւ տեղեկատվության վարչության լրատվամիջոցների հետ կապի բաժնի վարիչ Տիգրան Բալայանը մեկնաբանելով Ադրբեջանի ԱԳՆ խոսնակի հայտարարությունները ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի վատ տեղեկացվածության վերաբերյալ՝ երեկ ասել է. «Նման հայտարարությունները հեռու են տարրական դիվանագիտական էթիկայից, եւ առհասարակ, տպավորություն է ստեղծվում, որ ադրբեջանական կողմից բանակցությունների մասնակցողները խոսում են բաների մասին, որոնց տեղյակ չէ նույնիսկ նրանց անմիջական շրջապատը»:

ՎՏԱՐՈՒՄ ԵՆ ՕՐԻՆԱԿԱՆ

Արձագանքելով 26.04.2008 թ. «Առավոտի» «Էս սարն իմն է, էս ծառն իմն է» հրապարակմանը, Բուսաբանական ինստիտուտի տնօրինությունը պարզաբանեց, որ Մկրտչյանների ընտանիքին այգու տարածքից վտարում են օրենքի սահմաններում՝ դատարանի վճռով: Նյութում մասնավորապես նշել էինք, որ Բուսաբանական այգու տնօրինությունն իր տարածքից վտարում է տուն չունեցող իր նախկին աշխատակից Մկրտչյանների ընտանիքին, որը ժամանակավոր բնակվում է այգու ավտոտնտեսության մասնաշենքի սենյակներից մեկում: Տնօրինության ներկայացմամբ՝ տարիներ առաջ, երբ ինստիտուտի արհմիության կողմից Մկրտչյաններին տրվել է ավտոտնտեսության մասնաշենքից մեկ սենյակ՝ ժամանակավոր բնակվելու համար, ընտանիքի եւ ինստիտուտի միջեւ երկկողմանի պայմանագիր չի կնքվել: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը պարզել է, որ ընտանիքի հայրը՝ Վարազդատ Մկրտչյանը 1983-ից մինչ օրս հաշվառված է Երեւանի Շոպրոնի 3-րդ նրբանցքի 6-րդ շենքի 34 բնակարանում, իսկ նրա կինը՝ Զինա Կարապետյանը, Քանաքեռի 6-րդ փողոցի 2-րդ նրբանցքի 8-րդ տանը: Ըստ Բուսաբանական այգու տնօրինության, Մկրտչյաններին խորհրդային տարիներին ինստիտուտը Աշտարակում հողատարածք է հատկացրել: Ինչ վերաբերում է, որ ընտանիքին վտարում են, որպեսզի այդ տարածքում տաքսի ծառայություն բացեն, ինստիտուտից հավաստիացնում են, որ դա իրականությանը չի համապատասխանում: Ն. Բ. Թեեւ օրենքը Բուսաբանական ինստիտուտի տնօրինության կողմն է եւ Մկրտչյաններին վտարում են օրենքի սահմաններում, սակայն ստիպված ենք փաստել, որ ինստիտուտի տնօրեն Ժիրայր Վարդանյանն ու փոխտնօրեն Գագիկ Մովսիսյանը լրագրողների հետ շփվելու մշակույթ չունեն. բղավոցներով եւ ագրեսիվ տոնով լրագրողներին աշխատասենյակից դուրս հրավիրելը հարիր չէ գիտաշխատողին:

«ԱՐԱԲԱԿԱՆ» ՇՈԳԵՐ

Վերջին օրերին մեր հանրապետությունում գրանցված բարձր ջերմաստիճանը պայմանավորված է արաբական անապատներից եկող տաք քամիներով, ինչի հետեւանքով, հատկապես մի քանի մարզերում, որտեղ ոռոգման ջրի խնդիր կա, բույսերը ջրազրկվել են: Հայպետհիդրոմետի օդերեւութաբանական կանխատեսումների բաժնի պետ Գագիկ Սուրենյանը մեզ հետ զրույցում հայտնեց, որ մոտ 10 օր հանրապետությունում երաշտ է գրանցվել: Ըստ նրա, ապրիլ ամսին 36 աստիճան տաքություն վերջին անգամ եղել է մոտ 120 տարի առաջ: Այդ օրերին օդի խոնավությունը 9-10% է եղել, ինչը նորմայից շատ ցածր է: Չնայած դրան, գյուղատնտեսության նախարարության պատասխանատուները հավաստիացնում են, որ բարձր ջերմաստիճանի պատճառով գյուղացիների բերքը չի տուժել: Ըստ օդերեւութաբանների, մինչեւ մայիսի 5-ը հանրապետությունում սպասվում են տեղումներ, ամպրոպ եւ քամու ուժգնացում: Նա նշեց, որ մայիս ամիսը նույնպես շոգ է լինելու՝ նորմայից 2-3 աստիճան բարձր, իսկ տեղումները կլինեն նորմայից ցածր: Գյուղնախարարության բուսաբուծության վարչության պետ Գառնիկ Պետրոսյանը չբացառեց, որ մայիս-հունիս ամիսներին կարող է երաշտ լինել: Իսկ Արմավիրի մարզում բույսերի եւ ծառերի չորանալը բացատրեց ջուր չլինելով. «Բույսերի չորանալու պատճառը երաշտը չէ, եթե ջուր լիներ, գյուղացիները ջրեին՝ նման խնդիրներ չէին ունենա»:

Գ. ԲԱԼԱՍԱՆՅԱՆ

ԴԵՌ ՉԵՆ «ՈՒՂՂՎԵԼ»

Երեկ «Վարդան Մալխասյանի եւ Ժիրայր Սեֆիլյանի զորակցության կոմիտեն» «Առավոտին» տեղեկացրեց, որ «Վարդաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմի հանձնաժողովը, որը դատապարտյալներին ներկայացնում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման, քննել է նաեւ Ժիրայր Սեֆիլյանի եւ Վարդան Մալխասյանի գործերը: Ըստ կոմիտեի, հանձնաժողովը որոշել է, որ նրանք «դեռ չեն ուղղվել» եւ հետաձգել է նրանց գործերի քննությունը, այն դեպքում, երբ նույն նիստով հիմնարկի ղեկավարությունը ընթացք է տվել տարբեր ծանրության հանցանքներ կատարած մոտ 3 տասնյակ դատապարտյալների գործերին: Զորակցության կոմիտեն հիշեցնում է, որ «Երեւան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ից «Վարդաշեն» տեղափոխվելիս, «անհեթեթ առիթով ապօրինի նկատողություն էր հայտարարվել Ժիրայր Սեֆիլյանին, ինչը նրան 6 ամսով զրկել էր պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքից: Հիմա այդ ժամկետը լրացել է եւ, ըստ կարգի, «նկատողությունը» պետք է մարվեր եւ Ժ. Սեֆիլյանին գոնե ձեւականորեն պետք է ներկայացնեին պայմանական վաղաժամկետ ազատման: Ինչո՞ւ ձեւականորեն: Որովհետեւ, եթե անգամ նրա հարցով դրական որոշում կայացվեր, ապա այն կիրագործվեր նրա բանտարկության վերջնաժամկետից ընդամենը 2 շաբաթ առաջ: Բայց, հավանաբար, վարչախմբի համար այդ 2 շաբաթն էլ շատ կարեւոր է:Վարդան Մալխասյանին նկատողություն տալու նպատակով նրա բանտախցում 6 ամիս առաջ անցկացված խուզարկությունը որեւէ արդյունք չէր տվել, նրան մինչ օրս նկատողություն չեն հայտարարել ու այս բոլոր ամիսներին զրկել են պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքից՝ տարբեր անօրինական հիմնավորումներով, ինչպես, օրինակ` «ժամանակ է պետք Մալխասյանի վարքը ուսումնասիրելու համար», այն դեպքում, երբ նա արդեն կրել է իր երկամյա պատժի երկու երրորդը, ինչը բավարար ժամանակ էր որեւէ մարդու վարքը ուսումնասիրելու համար»: Ժիրայր Սեֆիլյանի բանտարկության ժամկետը լրանում է հունիսի 9-ին, իսկ Վարդան Մալխասյանի վերաբերյալ որոշում կայացնելու համար հանձնաժողովը դեռ 7 ամիս ունի:

Սեփ. լր.

ԿՀԱՆԴԻՊԵՆ ՏՈՒԺՈՂԻՆ

Նախօրեին Ռուսաստանի ժողովուրդների բարեկամության համալսարանում տեղի ունեցած ծեծկռտոցը հրահրել են ադրբեջանցիներն ու թուրքերը: Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպանության տեղեկատվության համաձայն, նախօրեին մայիսմեկյան տոնակատարության ժամանակ տեղի է ունեցել ծեծկռտոց, որին մասնակցել է շուրջ 20 մարդ: Ամեն ինչ սկսվել է այն բանից, երբ հայկական համույթի ելույթի ժամանակ հանդիսատեսների կողմից բեմ են նետվել շշեր: Ըստ «Արմինֆոյի», տուժել է մի հայուհի, որի դեմքին դիպել է նետված շշերից մեկը: Հայ երիտասարդները դիմել են պատասխան գործողությունների: Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպան Արմեն Սմբատյանի հանձնարարությամբ երեկ դեսպանության աշխատակիցները մտադրվել են հանդիպել միջոցառման կազմակերպիչների հետ՝ կատարվածի մանրամասները պարզելու նպատակով, նախատեսվում է հանդիպում նաեւ տուժած հայուհու հետ:

ՀՈԲԵԼՅԱՆԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՀԱՆԴԵՍ

Երեկ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում բացվեց ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Վալմարի հերթական ցուցահանդեսը՝ նվիրված ծննդյան 60-ամյակին: Միջոցառմանը ներկա ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը այն տոն համարեց արվեստասեր հասարակության համար: Հայ գեղանկարչության մեջ Վալմարի՝ Վոլոդյա Մարգարյանի անունը հայտնվել է 70-ականների սկզբին, երբ գյումրեցի երիտասարդը ավարտելով Մերկուրովի անվան ուսումնարանը, սովորում էր Երեւանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում՝ աշակերտելով Երվանդ Քոչարին:Վալմարի խոստովանությամբ, Քոչարի տված դասերը, փիլիսոփայությունը, ճշմարիտի, արվեստի ընկալման չափանիշները եւ սերը մեծ դեր ու նշանակություն են ունեցել նկարչի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձեւավորման մեջ: «Շատ բան եմ ստացել Գառզուից, Ժանսեմից»,- ըստ armradio.am-ի, ասել է Վալմարը: Նա ունեցել է 40 անհատական եւ 120 խմբակային ցուցահանդես՝ աշխարհի տարբեր երկրներում: Տարին մեկ կամ երկու ամիս նա պարտադիր լինում է արտասահմանում, որպեսզի, իր խոսքով՝ «չխեղդվի միօրինակությունից, մեքենաներից ու դրանց ղեկին նստողներից, որոնց համար ոչ օրենք կա, ոչ էլ չափ»: «Արտասահմանցի արվեստասերը չի ճանաչում ինձ եւ ազատ արտահայտում է իր կարծիքն իմ ստեղծագործությունների մասին, իսկ մեր երկիրը փոքր է, արվեստասերներն ու արվեստագետները ճանաչում են միմյանց եւ օբյեկտիվ մոտեցում չեն ցուցաբերում ցանկացած նկարչի գործերի նկատմամբ»,- ասել է նկարիչը, որ սերտորեն համագործակցում է ամերիկյան «Kew» եւ «EVAN» պատկերասրահների հետ:

ՏՈՒԺԵԼՈՒ Է ԳՆՈՐԴԸ

Մաքսային կոմիտեում վերջերս կատարված փոփոխությունների արդյունքում արդեն Հայաստան ներկրվող գրեթե բոլոր ապրանքների գները կրկնակի թանկացել են: Առեւտրականները, օգտվելով առիթից, թանկ են վաճառում նաեւ նախկինում ներկրած հագուստները՝ պատճառաբանելով, որ մաքսակետում իրենք այնպես են «թալանվում», որ ստիպված են բարձր գներով ապրանքը վաճառել, որպեսզի «տակ չտան»: Շատ տնտեսագետներ հավաստիացնում են, որ մաքսայինում կատարված փոփոխությունները չպետք է անդրադառնան ներկրված ապրանքների գների վրա, քանի որ ներկրողները դոլարի կուրսից այնքան են օգտվում, որ հանգիստ կարող են այդ պայմաններում էլ շահույթ ստանալ: Սակայն ներկրողները վստահեցնում են, որ «թարսի պես» վերջին շրջանում դոլարի կուրսից իրենք սկսել են ոչ թե օգտվել, այլ՝ տուժել: Օրինակ, Լեհաստանից հագուստ ներկրող մի վաճառականի խոսքերով՝ «նախկինում Հայաստանում էժան դոլար էինք առնում եւ Լեհաստանում ավելի շատ ապրանք էինք կարողանում գնել, ինչ-որ չափով օգտվում էինք, իսկ այս օրերին Լեհաստանում էլ փոփոխություններ են եղել. այնտեղ էլ դոլարի կուրսն իջել է, ու որպեսզի իրենց երկիրը հանկարծ վնաս չկրի, այնտեղ արգելել են դոլարով առեւտուրը: Ստիպված Հայաստանի էժան դոլարով թանկ զլոտ ենք գնում ու կրկնակի տուժում»: Նրանց խոսքերով՝ որքան մաքսայինն ավելացնի մաքսադրույքները, դա հայ գնորդի «քթից դուրս կգա»:

Հ. Ջ.

ՉԵՆՔ ԱՐՏԱՀԱՆՈՒՄ՝ ՆԵՐԿՐՈՒՄ ԵՆՔ

Վերջին շրջանում շաքարավազի գների կտրուկ բարձրացումը կապվեց համաշխարհային շուկայի հետ: Մենք շաքարավազի մեծ մասը ներկրում ենք, ու բնական է, որ կախված ենք միջազգային շուկայից: Բայց ցավն այն է, որ մեր երկիրը բոլոր հնարավորություններն ունի ոչ միայն ներքին սպառման համար շաքարավազ արտադրելու, այլ նույնիսկ՝ արտահանելու: Գյուղատնտեսության նախարարության մասնագետների հավաստմամբ՝ մեր երկրի բնակլիմայական պայմանները խիստ նպաստավոր են շաքարի ճակնդեղի համար: Ինչպես «Առավոտի» հետ զրույցում նշեց գյուղնախարարության բուսաբուծության զարգացման վարչության պետ Գառնիկ Պետրոսյանը, հատկապես Սպիտակի, Արթիկի, Ամասիայի, Ախուրյանի հողերը պարզապես «ստեղծված» են ճակնդեղի համար: Սակայն մեր գյուղացիները վերջին տարիներին ճակնդեղի համար բարենպաստ բոլոր հողերն օգտագործում են ցորենի եւ այլ մշակաբույսերի համար: Պատճառն այն է, որ մեր երկրում չի գտնվում մի ներդրող, որը մի քանի միլիոն դրամ կծախսի ու շաքարի մեծ գործարան կկառուցի: Գյուղացիները չեն կարողանում իրացնել իրենց ճակնդեղը, լավագույն դեպքում այն վաճառվում է որպես անասնակեր ու հանձնվում գնորդներին ընդամենը 15-20 դրամով: Իսկ նման եկամտի համար գյուղացիները չեն ուզում այդքան տանջվել ու ճակնդեղ աճեցնել: Ինչ վերաբերում է մեր երկրում շաքարի արտադրությանը, իհարկե, կան մի քանի «մանր-մունր ցեխեր», որոնք շաքար արտադրում են, բայց նրանց արտադրածը կազմում է տարեկան լավագույն դեպքում մինչեւ 5 հազար տոննա շաքարավազ: Սա այն դեպքում, երբ Հայաստանում տարեկան 200 հազար տոննա շաքարավազ է սպառվում: Արդեն մոտ երկու տարի է՝ գործարար Սամվել Ալեքսանյանը, որը նաեւ շաքարավազի հիմնական ներկրողն է, Ախուրյան քաղաքում շաքարի գործարան է կառուցում: Սակայն հայտնի չէ, թե այն երբ շահագործման կհանձնվի: Շաքարի ճակնդեղից բացի, մեր երկրում բոլոր հնարավորությունները կան սիսեռ, ոսպ, հնդկացորեն աճեցնելու, բայց մենք անգամ ներքին սպառման այդ ապրանքատեսակները ներկրում ենք: Մինչդեռ կարող էինք նույնիսկ արտահանել:

Հ. Ջ.

ԱՂՔԱՏՆԵՐԸ ՇԱՏ ԵՆ ԾՆՆԴԱԲԵՐՈՒՄ

Հայաստանում ավելի շատ ծննդաբերում են անապահով ընտանիքներում: Իսկ նյութապես ապահովված ընտանիքներում գերադասում են ամենաշատը երկու երեխա ունենալ: Այս մասին է փաստում պաշտոնական վիճակագրությունը: Վիճծառայության մարդահամարի եւ ժողովրդագրության բաժնի տվյալներով, ընդհանուր առմամբ, վերջին 17 տարիների ընթացքում ծնելիության մակարդակը Հայաստանում կրկնակի նվազել է: Եթե 1991-ին հանրապետությունում ծնվել է մոտ 78 հազար երեխա, ապա 2007-ին՝ ընդամենը 40 հազար 142 երեխա: Վիճծառայության մասնագետները փաստում են, որ վերջին 5 տարիներին, այնուամենայնիվ, ծնելիության աճ է նկատվում. օրինակ, 2001-ին Հայաստանում ծնվել է 32 հազար երեխա, 2007-ին՝ 8 հազար երեխայով ավելի: Նշենք, որ ամբողջ աշխարհում ծնելիության բարձր մակարդակ նկատվում է ոչ զարգացած երկրներում: Հնդկաստանում եւ Պակիստանում կանայք նվազագույնը 2-3 երեխա են ունենում: Մնում է մեզ հույս տանք, որ Հայաստանում ծնելիությունը նվազումը կապված է այն բանի հետ, որ մեր երկիրը զարգացել է:

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԳԱԲՈՅԱՆ