«20»-ԵՐ ՉԵՆ ՇՌԱՅԼՈՒՄ

Քննական հանձնաժողովները այսպես են ընտրում ապագա լրագրողներին եւ դերասաններին

«Ստեղծագործական մրցույթ» եւ «դերասանի վարպետություն» առարկաներից բուհական ընդունելության քննությունները նման են նրանով, որ երկու առարկայական հանձնաժողովների անդամներն էլ ավանդաբար դիմորդներին «20»-եր չեն շռայլում: Երկուսն էլ ստեղծագործական բնույթի քննություններ են, որտեղ, ի տարբերություն ճշգրիտ գիտությունների, լիովին օբյեկտիվություն ապահովելը խիստ դժվար է, որքան էլ մշակված լինեն հատուկ չափորոշիչներ:

Երեկ «Առավոտը» հետեւեց այս քննական հանձնաժողովների աշխատանքներին: Սկզբում այցելեցինք ԵՊՀ, որտեղ անցկացվում էր ստեղծագործական մրցույթ քննությանը, որին մասնակցում էր նաեւ ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանը: «Առավոտը» նախարարից հետաքրքրվեց՝ ապագա լրագրողներին հատուկ վերաբերմունք ցուցաբերելը արդյոք նրա՞ համար է, որ հետագայում նախարարը լրագրողների հետ խնդիրներ չունենա: Պարոն Աշոտյանը պատասխանեց. «Դուք լավ գիտեք, որ լրագրողների հետ այս ընթացքում խնդիրներ չեմ ունեցել, չեմ էլ ունենա ապագայում: Ցավոք, մեզանում ազատ խոսքի ինստիտուտը միշտ չէ, որ հարթ է գործում, ուստի կրկնակի կարեւոր է լրագրողի մասնագիտական կրթությունը, գիտակ եւ պրոֆեսիոնալ լինելը: Լավ լրագրողը երբեմն ավելի ազդեցիկ կերպար է հասարակության մեջ, քան պատգամավորը կամ նախարարը: Հատուկ վերաբերմունք չկա, քանի որ երեկ էլ ենք շրջել քննակենտրոններում, այսօր էլ»: Հետաքրքրվեցինք՝ արդյո՞ք սա ապագա լրագրողին ընտրելու լավագույն ձեւն է: Նախարարը պատասխանեց. «Մասնագետ չեմ, բայց այնքան եմ աշխատել լրագրողների հետ, որ գիտեմ՝ ինչ բարդ եւ երբեմն ոչ ապահով մասնագիտություն է լրագրությունը, ուստի լրագրող ընտրելու տարբերակները գուցե հետագայում վերամշակվեն, բայց սա այն տարբերակն է, որով առաջնորդվում է մասնագիտական համապատասխան կրթություն իրականացնող մայր բուհի ֆակուլտետը: Իսկ եթե ունեք ավելի լավ առաջարկներ, կարող եք առաջարկել հետագա տարիների համար»: Դառնալով օբյեկտիվությանը՝ նախարարը փոքր-ինչ փիլիսոփայական պատասխան տվեց. «Արդյոք սուբյեկտիվ չէ՞ կայացած լրագրողի հոդվածը, ընթերցողի ընկալումը, այն, ինչ ճշգրիտ գիտությունների շրջանակում չէ, իր վրա կրում է սուբյեկտիվության դրոշմը»:

ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ դիմողների թիվն այս տարի աճել է. 2007-ին գրանցված 85 դիմորդն այժմ դարձել է 107: Այս մասին նախարարն ասաց. «Այնպես չէ, որ լրագրությունը երկրորդ ընտրության մասնագիտություն է՝ ով որեւէ տեղ չի ընդունվում, գալիս է այստեղ: Իսկ այս մասնագիտությունն ընտրած դիմորդներին ցանկանում եմ ընդունվել եւ անպայման դառնալ կրթության ոլորտը լուսաբանող լրագրողներ»: Լրագրողների հետ զրույցում պարզվեց, որ Ա. Աշոտյանը բավականին ռոմանտիկ անձնավորություն է, քանի որ դիմորդներին առաջադրված թեմաներից միայն «Չուղարկված նամակը» նրան գրավեց եւ խոստովանեց, որ բավականին հուզիչ պատմություն կգրի: Նամակի հասցեն նախարարը հարգելի պատճառով գաղտնի պահեց:

Իսկ ստեղծագործական մրցույթ առարկայական հանձնաժողովի նախագահ Նաղաշ Մարտիրոսյանից հետաքրքրվեցինք՝ այս տարի եւ՞ս, ինչպես նախորդներին, հանձնաժողովը առավելություն կտա ժուռնալիստական մոտեցում ցուցաբերած դիմորդներին: Նա պատասխանեց. «Բոլոր ժամանակներում ստեղծագործական մրցույթ առարկայի հանձնաժողովի անդամները պիտի փորձեն որոնել ու գտնել ապագա լրագրողին, որն ունի դիտողականություն, ստեղծագործելու աստվածատուր ձիրք: Մշակված են հստակ չափորոշիչներ: Օրինակ՝ աշխատանքի նվազագույն ծավալը պիտի 4 էջ լինի, թեմայից լրիվ շեղումը, անգամ գրագետ եւ անթերի շարադրանքի դեպքում կգնահատվի 0 միավոր, ուղղագրական սխալի դեպքում գնահատականը կիջեցվի 1, ոճական եւ կետադրական սխալների դեպքում 0.5 միավորով: Կետադրական նույնատիպ 3 սխալի դեպքում կատարվում է խմբավորում եւ դիմորդի միավորը նվազում է 0.5-ով: Ուշագրավ մտքերի համար հանձնաժողովը կարող է մինչեւ 3 միավոր խրախուսել դիմորդին»: Ն. Մարտիրոսյանն ասաց, որ գնահատվելու է դիմորդի ինքնուրույն շարադրանքը, իսկ «20» չնշանակելու խնդիր հանձնաժողովը չունի, եւ բոլոր պահանջներին բավարարող աշխատանքն անպայման կարժանանա այդ գնահատականին:

«Առավոտը» ներկա գտնվեց նաեւ դերասանի վարպետություն առարկայի քննությանը: Այդտեղ դիմորդները պետք է ներկայացնեին արձակ, չափածո ստեղծագործություն, առակ եւ երաժշտական կատարում: Առակի միջոցով ստուգվում է՝ դիմորդը որքանով է կարողանում կերպար կերտել, չափածոյի դեպքում՝ որքանով է հասկանում բանաստեղծի ներաշխարհը եւ գտնում ճիշտ արտահայտչամիջոցներ դրանք փոխանցելու համար, իսկ արձակի միջոցով հանձնաժողովը պարզում է՝ դիմորդը որքանով է խոսքը հետաքրքիր դարձնում: Այս քննության ժամանակ գնահատվում է նաեւ երեւակայությունը: Մեր՝ քննասենյակում գտնվելու հանգամանքից օգտվեց դիմորդ Ռշտունի Գրեյանը եւ Պարույր Սեւակի «Բեռան ներքո» բանաստեղծությունն արտասանելիս դերասանական խաղի օբյեկտ դարձրեց նաեւ մեզ: Սա դուր եկավ հանձնաժողովին: Հանձնաժողովն այնքան էլ չհավանեց Արման Մեժլումյանի իմպրովիզը, որը Խնկո-Ապոր «Մի ամլիկ գառ» ստեղծագործության մեջ գայլի դերում մարմնավորում էր ղարաբաղցու, գառի դերում՝ «հայաստանցու»: Հանձնաժողովը հավանեց այն, որ դիմորդների մեծամասնությունը գիտեր եւ շատ էր օգտագործում «ակապելլա» բառը, որը նշանակում է առանց նվագակցության: Հանձնաժողովի անդամներից Աննա Հեքեքյանն էլ փորձում էր ուղղել դիմորդների խոսքում «չ»-ի եւ «շ»-ի արտասանությունը: Երբ քննությունն ավարտվեց՝ զրուցեցինք դիմորդների հետ, որոնցից ոմանք դժգոհեցին, թե հանձնաժողովն իրենց ընդհատում էր եւ հաճախ թույլ չէր տալիս մինչեւ վերջ արտահայտվել: Այս մասին դերասանական արվեստ հանձնաժողովի նախագահ Ռուբեն Բաբայանն ասաց. «Ընդհատում ենք, երբ պարզ է՝ ինչպես է շարունակվելու»: Սնդրադառնալով դիմորդների ընդհանուր պատրաստվածությանը՝ պարոն Բաբայանն ասաց. «Ցավոք, փայլուն երեւույթներ չկան, ընդհանուր մակարդակը տխուր է, գորշ: Պատճառներից մեկն այն է, որ մեզ մոտ բացակայում է նախնական մինչբուհական կրթությունը այս մասնագիտության գծով: Ցավոք, դիմորդների մոտ տեսնում ենք ցածրորակ սերիալների ազդեցությունը: Ինձ մտահոգում է այն, որ երիտասարդները չեն ուզում տարբերվել, իսկ դա նշանակում է՝ մարդ անազատ է: Դիմորդները կաղում են ինտելեկտի պակասից, երբեմն փնթի է նրանց խոսքը»: Իսկ կուրյոզային միջադեպերից Ռ. Բաբայանը հիշեց այն, որ մի տղա եկել եւ ասել էր, որ ոչինչ չգիտի, բնականաբար նա «կտրվել է»: