Հայերը ոգեշնչվել են դրսի մշակույթով

Արտասահմանցի դիզայներներին գրավել են Մասիսը, Փարաջանովի կոլաժները, հայ հոգեւորականների հագուստները

Դեռեւս մայիսին Բրիտանական խորհրդի հայաստանյան գրասենյակի նախաձեռնությամբ մեկնարկեց «Fashion road» կամ «Նորաձեւության ճանապարհ՝ երկխոսություն սահմանների խաչմերուկում» խորագրով երկամյա ծրագիրը: Բրիտանական խորհրդի հայաստանյան գրասենյակի տնօրեն Արեւիկ Սարիբեկյանը հույս էր հայտնել, որ ծրագիրը հայկական նորաձեւության ոլորտում մեծ փոփոխություններ կմտցնի, քանի որ ծրագրում ներառված են ոչ միայն հայ, այլեւ արտասահմանցի դիզայներներ:
Ծրագրի շրջանակներում մասնակից դիզայներները փոխայցելություններ պետք է կատարեին միմյանց երկրներ՝ ուսումնասիրելու տվյալ երկրների մշակույթն ու պատմությունը: Հայաստանից՝ նկարիչ-մոդելավորող Արամ Նիկոլյանը, Գայանե Սողոմոնյանը, Լուսինե Կոստանյանը, Անի Իսկանդարյանը եւ Քրիստինե Ավետիսյանը շրջել են Անգլիայում, Գերմանիայում, Ռումինիայում, Դանիայում եւ Չեխիայում:
«Առավոտի» հետ զրույցում Արամ Նիկոլյանը պատմեց, որ այցելել է Ռումինիա: Նախագծում նրա գործընկերը ռումինացի նկարիչ-մոդելավորող Անդրա Քլիցան է: Ըստ Արամի՝ «Մինչ զույգ կազմելը, տատանվում էի երկու երկրների ներկայացուցիչների միջեւ՝ Լոնդոնի եւ Չեխիայի: Անգլիացի եւ չեխ դիզայներները ոճային առումով ավելի էֆեկտիվ էին ինձ թվում: Ես էլ մաքսիմալիստ եմ ու կարծում էի, թե հեշտ իրար կհասկանանք: Բայց երբ 15 օրով օտարազգի ներկայացուցիչները շրջեցին մեր երկրում, նրանց հետ շփումից հասկացա, որ ինձ հոգեպես ավելի մոտ է Ռումինիայի մասնակիցը: Տասնօրյա շրջայցի ընթացքում հետաքրքրվեցի ռումինական եկեղեցիների ճարտարապետությամբ: Անդրայի գաղափարները յուրօրինակ էին: Դա զգացի Էջմիածնի թանգարանում, որտեղ նա հետաքրքրվեց կաթողիկոսների տոնական թիկնոցներով, աքսեսուարներով: Իսկ ես ինձ համար որպես հետաքրքրություն ընտրել էի ռումինական ճարտարապետությունը: Հայաստանում գտնվելու ընթացքում ես նկարներով տարվել էի ռումինական տների տանիքներով: Բայց երբ հասա Ռումինիա, հասկացա, որ դրանք ոչ թե բնակելի տների տանիքներ են, այլ եկեղեցիների: Փայտից պատրաստված եկեղեցիների տանիքները գաղափար ծնեցին, որը կցեցինք Անդրայի՝ հոգեւորականների հագուստների գաղափարին: Արդյունքում ընտրվեց մեր հավաքածուի թեման՝ հոգեւորական հագուստն ու եկեղեցական ճարտարապետությունը: Ռումինական մշակույթը շատ հարուստ է, ինչպես հայկականը: Այդ պատճառով էլ մտավախություն ունեի, որ երկու շատ հարուստ մշակույթներ հնարավոր չի լինի մեկտեղել»:
Դիզայներ Գայանե Սողոմոնյանն էլ համագործակցում է Գերմանիայի ներկայացուցիչ Մելանի Ֆրիերի հետ: Գերմանիայում նա տպավորվել է ռազմական թեմայով: Ինչպես նշեց Գայանեն, մի քանի օր անցկացրել է Բեռլինում եւ տպավորվել Բեռլինի պատմության թանգարանի գանձերով. «Ինձ համար որպես թեմա ընտրվեց կինը: Դա բոլոր ժամանակների ամենահետաքրքիր թեման է: Ինձ մասնավորապես ոգեշնչեց գերմանուհու կերպարը, որ նմանեցրի հայուհուն: Նրանք էլ են եղել կռվող կանայք: Քանի որ հայ կինն էլ իր ուրույն դերն է ունեցել մեր պատմության ու մշակույթի ստեղծման գործում, ցանկանում եմ շեշտը դնել այդ կերպարի վրա: Օրինակ, այնտեղ՝ իրենց թանգարաններում տեսա մի լուսանկար, որում կինը մի ձեռքով հրացանն է բռնել, մյուսով էլ երեխային է կերակրում: Այդպիսին եղել են նաեւ հայ մայրերը: Գերմանիայից վերադարձա շատ տպավորված եւ հստակ պատկերացումով, թե ինչ եմ ուզում ստեղծել»:
«Կրիստաս fashion studio»-ի ներկայացուցիչ Քրիստինե Ավետիսյանի հավաքածուն լցված կլինի չեխական մշակույթի էլեմենտներով. նրա գործընկերը նախագծում չեխ հայտնի դիզայներ Պավել Իվանչիչն է: Քրիստինեն Պավելի հետ շրջել է Պրահա եւ Բռնո քաղաքներում: «Տպավորված եմ չեխական մշակույթով: Չնայած նրանց ազգային տարազները բարդ են եւ հագեցած գույներով, բայց ժամանակակից նորաձեւությունում գերակշռում են պարզ ուրվագծերը: Ասես ամեն ինչ հիմնված լինի պարզության վրա: Հավաքածուի միտքը ծնվեց չեխ նկարչուհի Ադրիենա Սիմոտովայի աշխատանքներին եւ նրա հետ ծանոթանալուց հետո: Հետաքրքիրն այն էր, որ Պավելն էլ ոգեշնչվել էր Փարաջանովի կոլաժներով: Մեր աշխատանքները ավելի շատ նվիրված կլինեն արվեստին»,- ասաց Ք. Ավետիսյանը:
Դանիա այցելել էր Անի Իսկանդարյանը: Դանիական մշակույթին եւ նորաձեւությանը Անիին ծանոթացրել է դանիացի Իդա Գրոն: Այս զույգը ոգեշնչվել է երկու երկրների բնաշխարհների գեղեցկությամբ: Անիի խոսքով՝ «Ինձ դուր եկավ Դանիայի բնությունը: Մասնավորապես տպավորիչ էր երկինքը՝ թեթեւ էր ու պարզ: Իդա Գրոն էլ ոգեշնչվել էր մեր լեռներով, Մասիսով: Մեր հավաքածուն կունենա հայկական լեռների շունչն ու դանիական երկնքի թեթեւությունը»:
Ամենատպավորիչ այցելությունը նախագծի անդամներից ունեցել է Լուսինե Կոստանյանը: Նրան իր անգլիացի գործընկեր Ջիանին Պոլազոն հյուրընկալել է Լոնդոնում: Բացի բրիտանական մշակույթից, Լուսինեն հնարավորություն է ունեցել հանդիպել նաեւ բարձր նորաձեւության ներկայացուցիչ, աշխարհահռչակ կուտուրյե Ռոբերտո Կավալիին: «Իմ՝ այնտեղ գտնվելու օրերին Լոնդոնում էր նաեւ Կավալին: Նա եկել էր մասնակցելու նկարիչ-մոդելավորողների փակ հանդիպմանը, որին մասնակցեցի նաեւ ես: Վարպետը պատասխանում էր մասնակիցների հարցերին, պատմում, թե ինչպես է ոգեշնչվում, աշխատում: Դա շատ տպավորիչ էր եւ մեծ հնարավորություն՝ ծանոթանալու վարպետների փորձին անձամբ իրենցից: Երբ ասացի, որ Հայաստանից եմ, նա զարմանալով ասաց՝ «wow, it’s wonderfull»»: Լուսինեն նշեց, որ եղել է նաեւ Բաթ քաղաքում, այցելել է տեղի ամենահայտնի Նորաձեւության թանգարան, ուր ցուցադրված են թագուհիների, այդ թվում՝ նաեւ Վիկտորիա Երկրորդի հարսանեկան զգեստը. «Առանձին սրահում ներկայացված էին ձեռնոցների հավաքածուները: Այդ ձեռնոցներն արվեստի իսկական ստեղծագործություններ էին: Իմ գործընկերոջն էլ Հայաստանում ոգեշնչել էին հայկական գորգերը: Արդյունքում կունենանք անգլիական ձեռնոցների եւ հայկական գորգերի տարրերից բաղկացած էսքիզներ»: