Իրանաբնակ բանաստեղծ, Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» երկի պարսկերենի թարգմանիչ Ազատ Մաթյանը դարձավ 70 տարեկան: Ա. Մաթյանը գրականագիտություն է ավարտել Փարիզի Արևելյան կենդանի լեզուների ինստիտուտում՝ որպես ավարտաճառ ներկայացնելով «Չարենցը և 20–30-ական շրջանի խորհրդահայ գրականությունը» թեման: Այժմ շուրջ քառասուն տարի է, որ դասավանդում է Իրանի Սպահան քաղաքի պետական համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնում. միաժամանակ զբաղվում է գրականությամբ, երգիծանքով, արվեստով և հասարակական գործունեությամբ: Իր փայտյա քանդակների ցուցահանդեսը «Ջուղի» անունով ցուցադրվել է Սպահանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում:
Նա մինչ այժմ հրատարակել է բանաստեղծությունների երեք գիրք՝ «Անապատի ծաղիկներ» (1981), «Չընդհատվող եղանակ» (1995) և «Աշխարհի գերբը» (2012) անուններով: «Ո՞վ է Չարենցը» էսսեն հրատարակել է 1983 թվականին, իսկ այս տարի հրատարակել է էսսեի վերամշակված և ընդարձակված տարբերակը: 2007 թվականին հայերենով հրատարակել է իրանցի նշանավոր բանաստեղծներ Օմար Խայյամի քառյակները և Հաֆեզի գազելները: Թարգմանել է պարսիկ անվանի բանաստեղծ Ահմադ Շամլուի գործերից, որոնց ձայնագրությունները պահպանվում են ՀՀ հանրային ռադիոյի ֆոնդերում: Երկու պարսկերեն շարան ևս նվիրել է Պարույր Սևակի և հայ մյուս բանաստեղծների գործերին, իսկ նրա գլուխ-գործոցն է համարվում Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» երկի պարսկերեն թարգմանությունը, որը սկսել է հիսուն տարի առաջ Սպահանի համալսարանի թարգմանություն առարկայի դասախոս դոկտ Մեսրոպ Բալայանի հորդորով: Գիրքը հրատարկվել է 2001 թվականին և վաստակել է ՀՀ մշակույթի նախարարության Մաշտոցի անվան շքանշանը:
Ազատ Մաթյանի վերջին երկու գրքերը էջադրվել և ձևավորվել է Հայաստանում՝ դիզայներ Ռազմիկ Ամիրխանյանի միջոցով:
Ա. Մաթյանի յոթանասունամյա հոբելյանը նշելու համար Իրանում ստեղծվել է հանձնախումբ բաղկացած մտավորականներից ու միությունների ներկայացուցիչներից, որոնք նախապատրաստել են միջոցառումների շարք:
Կարդացեք նաև
Տիգրան ԴԱՎԹՅԱՆ
