Դպրոցներում սմարթֆոնների արգելքի հարցը դարձել է համաշխարհային կրթական օրակարգի ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը։ Լինելով կարևոր տեխնոլոգիական միջոց՝ դրանք միևնույն ժամանակ կարող են խաթարել ուսումնական գործընթացը՝ էական ազդեցություն ունենալով երեխաների կրթական արդյունքների և հոգեբանական վիճակի վրա։
Ինչու է անհրաժեշտ սահմանափակել սմարթֆոնների կիրառումը:
Սմարթֆոնների առկայությունը դասարանում առաջացնում է մի շարք լուրջ խնդիրներ, որոնք ուղղակիորեն առնչվում են ուսման որակին և աշակերտի առողջությանը.
1. Ուշադրության կենտրոնացում:
Սմարթֆոնները դարձել են ուշադրությունը շեղող ամենամեծ գործոններից մեկը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նույնիսկ անձայն ռեժիմով դրանց առկայությունը ստիպում է աշակերտին ենթագիտակցորեն շեղվել դասից՝ զգալիորեն դժվարացնելով հետագա վերակենտրոնացումը։
2. Սոցիալական հմտությունների զարգացում:
Դասամիջոցներին էկրաններին գամված լինելու փոխարեն աշակերտներն ունենան հնարավորություն շփվել դեմ առ դեմ։ Սա նպաստում է.
• Կենդանի հաղորդակցման հմտությունների զարգացմանը,
• Միջանձնային կապերի ամրապնդմանը,
3. Անվտանգություն և հավասարություն:
Սահմանափակումը նվազեցնում է դեռահասների շրջանում կիբերբուլինգի ռիսկերը և վերացնում թանկարժեք սարքերով ինքնահաստատվելու հնարավորությունը։ Սա ապահովում է սոցիալական հավասարություն և առողջ բարոյահոգեբանական մթնոլորտ։
4. Ֆիզիկական և մտավոր առողջություն:
Թվային դադարը թույլ է տալիս.
• Նվազեցնել տեսողական համակարգի լարվածությունը,
• Կանխել մտավոր գերհոգնածությունը,
• Վերականգնել էներգիան հաջորդ դասերի համար։
Միջազգային եւ տեղական փորձը
Այս բարեփոխման առաջամարտիկներից է Ֆրանսիան, որտեղ դեռեւս 2018 թվականին օրենսդրորեն սահմանափակվեց սմարթֆոնների կիրառումը տարրական եւ միջին դպրոցներում։ Ֆրանսիական փորձը ցույց տվեց, որ սա ոչ թե իրավունքների սահմանափակում է, այլ «թվային դետոքս», որն էականորեն բարելավում է դպրոցի ներքին մթնոլորտը։
Կարդացեք նաև
Հայաստանը եւս սկսել է որդեգրել այս մոտեցումը։ Երեւանի քաղաքապետարանի նախաձեռնությամբ մայրաքաղաքի դպրոցներում ներդրվում է սարքերի կազմակերպված պահպանման համակարգ. աշակերտները սմարթֆոնները հանձնում են դասերի սկզբում եւ հետ ստանում միայն ուսումնական օրվա ավարտին։
Օրենսդրական կարգավորման հեռանկարները
Որպեսզի այս նախաձեռնությունը կրի համակարգային բնույթ, անհրաժեշտ է ձեւավորել ամուր իրավական հիմքեր։ Օրենսդրական փոփոխությունների առանցքում պետք է լինեն.
• Թվային անվտանգության կանոնների ամրագրումը։
• Դպրոցական էթիկայի նորմերի հստակեցումը։
• Ուսուցիչների եւ ծնողների միջեւ համաձայնեցված գործողությունների մեխանիզմը։
Ամփոփում
Դպրոցներում սմարթֆոնների սահմանափակումը նպատակ ունի ապահովել կենտրոնացված ուսումնական գործընթաց, պաշտպանել աշակերտների հոգեկան առողջությունը եւ խթանել կենդանի շփումը։ Սա տեխնոլոգիաների դեմ քայլ չէ, այլ գիտակցված մոտեցում՝ որակյալ եւ անվտանգ կրթական միջավայր ստեղծելու համար։
Վանո Կարապետյան
Պատմաբան, կրթության ոլորտի անկախ փորձագետ
