Փետրվարի 27-29-ը մեր ազգային հիշողության մեջ դաջված է ցավով և արյունով։ 1988 թվականի այդ սարսափելի օրերին ադրբեջանական Սումգայիթը քաղաքը դարձավ հայ ժողովրդի դեմ պետականորեն համակարգված և ծրագրված վայրագության դաշտ։ Սպանություններ, խոշտանգումներ, նվաստացումներ՝ միայն այն պատճառով, որ մարդիկ հայ էին։
Սումգայիթը պատահական բռնկում չէր։ Դա պետական մակարդակով խրախուսված ատելության քաղաքականության ու Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի շարժումը կասեցնելու զազրելի փորձի հետևանք էր։
Հենց Սումգայիթի ողբերգության անպատժելիության հետևանքով կարճ ժամանակ անց նմանօրինակ վայրագություններ սանձազերծվեցին Բաքվում, Գանձակում և այլուր։ Ադրբեջանական իշխանությունները փորձեցին էթնիկ զտման քաղաքականությունն ընդարձակել նաև Լեռնային Ղարաբաղում՝ պետականորեն հաստատելով բռնության շարունակականությունը։
Մինչ օրս Սումգայիթի ոճրագործությունը չի ստացել լիարժեք միջազգային քաղաքական և իրավական գնահատական։ Չեղավ այն համարժեք դատապարտումը, որը կարող էր դառնալ կանխարգելիչ պատնեշ հետագա հանցագործությունների դեմ։ Անպատժելիությունը վերածվեց շարունակական քաղաքականության, որը շարունակվում է մեր օրերում։
Կարդացեք նաև
Այսօր մենք դրա հետևանքների ականատեսն ենք։
Քնած հայ սպայի կացնահարումը Բուդապեշտում, որից հետո հանցագործը հերոսացվում և բարձրագույն զինվորական կոչման է արժանանում հայրենիքում,
Շուշիի մատույցներում աշխատող երիտասարդի դաժան սպանությունը ռուս խաղաղապահների աչքի առաջ,
Հայ գերիների առկայությունը Բաքվի բանտերում՝ ցուցադրական «դատավարություններով», կեղծ դատավճիռներով, հոգեբանական և ֆիզիկական ճնշումներով, Ադրբեջանի որդեգրած քաղաքականության ցայտուն օրինակներն են։
Սումգայիթը փակված էջ չէ.
Քանի դեռ չկա միջազգային իրավական գնահատական,
Քանի դեռ պատասխանատվություն չեն կրել կազմակերպիչներն ու կատարողները,
Քանի դեռ Բաքվի բանտերում շարունակում են պահվել հայեր, այս քաղաքականությունը շարունակվում է։
Այս օրը մեզ համար պետք է լինի ոչ միայն հիշատակի, այլ նաև պահանջատիրության օր։
Պահանջ՝ միջազգային հստակ գնահատականի։
Պահանջ՝ իրավական պատասխանատվության կազմակերպիչների և իրականացնողների նկատմամբ։
Պահանջ՝ Բաքվի բանտերում գտնվող հայերի անհապաղ ազատ արձակման։
Հանուն մեր անմեղ զոհերի հիշատակի և պատմության երբևէ չկրկնման՝ պահանջում ենք արդարություն ու պատասխանատվություն։
Հիշում ենք և ոգեկոչում։
«Ապրելու երկիր» կուսակցություն
