Եթե ավանադական հաքերության մեջ հանցագործները փնտրում են ծրագրային թերություններ, ապա սոցիալական ինժեներները փնտրում են «ճեղքեր» մարդու բնավորության մեջ՝ վախ, հետաքրքրասիրություն կամ շտապողականություն։ Սա խաբեության արվեստ է, որի նպատակն է ստիպել ձեզ ինքնակամ տալ ձեր գաղտնաբառերը կամ փոխանցել գումարը և ոչ միայն։
ՀՀ-ում մեծ տարածում ունեցող և հանցագործների կողմից հաճախ կիրառելիներից որպես օրինակներ կարող ենք առանձնացնել`
⏺ Կեղծ զանգեր «Բանկի անվտանգությունից». Ձեզ զանգում են և հայտնում, որ ձեր քարտից կասկածելի գործարք է կատարվում։ Ձեզ խուճապի են մատնում և խնդրում ասել հեռախոսին եկած SMS կոդը՝ «գործարքը չեղարկելու համար»։ Իրականում այդ կոդով նրանք հաստատում և վերջնական ավարտին են հասցնում ձեր գումարի հափշտակությունը։
⏺«Օգնիր ընկերոջդ». Ձեր ծանոթի սոցցանցի էջը կոտրում են, նմանակում են և նրա անունից ձեզ գրում. «Շատ շտապ գումար է պետք, մի քանի ժամից կվերադարձնեմ» կամ նմանատիպ այլ պատրվակներ։
Կարդացեք նաև
⏺Շահումների խոստում. Ձեզ հայտնում են, որ հաղթել եք խոշոր մրցույթում, բայց նվերը ստանալու համար պետք է վճարել փոքրիկ «մաքսային վճար» կամ «առաքման գումար»։
Նմանատիպ օրինակները բազմազան են, պարզապես պետք է պահպանել վարքագծի պարզ կանոններ, որպեսզի չդառնալ հանցագործության զոհ։
⏺Դադար տվեք. Հանցագործները միշտ շտապեցնում են, որպեսզի դուք չհասցնեք տրամաբանել։ Եթե զգում եք, որ ձեզ դրդում են արագ որոշման, սա արդեն իսկ տագնապային նշան է։
⏺Ստուգեք աղբյուրը. Եթե «ընկերն» է գրում, զանգահարեք նրան իրական հեռախոսահամարով և հարցրեք՝ արդյո՞ք ինքն է գրել։
⏺ Բանկային կոդերը բանալիներ են դեպի բանկային հաշիվ. Երբեք, ոչ մի դեպքում և ոչ մեկին (նույնիսկ բանկի աշխատողին) մի՛ ասեք ձեր քարտի հետնամասի եռանիշ կոդը (CVV) կամ SMS-ով ստացված հաստատման կոդերը։ Բանկը երբեք չի զանգի ձեզ SMS կոդ հարցնելու համար։ Եթե նման զանգ եք ստացել, անմիջապես անջատեք հեռախոսը և զանգահարեք ձեր բանկի պաշտոնական հեռախոսահամարով։
Եթե դարձել եք կիբեռհանցագործության զոհ, դիմեք մեզ։
ՀՀ ՆԳՆ ԿԻԲԵՌՈՍՏԻԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
