Ադրբեջանի համար կա «մադրիդյանի» հազար ու մի տարբերակ

 Այդպես են հարեւանները բացատրում ապակառուցողական մոտեցումը

Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման կազանյան հանգուցակետը առաջին հայացքից ոչնչով չտարբերվեց նախորդ մի քանի հանդիպումներից, իսկ լարվածության ու սպասումների չափերի հետ համադրելիս նույնիսկ տարօրինակ վերջաբան ունեցավ: Սակայն սա՝ միայն առաջին հայացքից: 
 Երեք ժամ տ—ած հանդիպման ինտրիգը հանգուցալուծվեց հրապարակված հայտնի հայտարարությամբ, որում, մասնավորապես, ասվում էր, որ երեք երկրների նախագահները հանդիպեցին — դիտարկեցին իրենց հանձնարարությամբ տարվող աշխատանքի ընթացքը: Այն, որ Կազանից առաջ կային որոշակի նախադրյալներ առաջընթացի արձանագրման համար, հաստատում էին բոլորը: Այս մասին նշում էին հատկապես միջնորդ երկրների բարձրաստիճան դիվանագետները — քաղաքական գործիչները, իսկ նման պաշտոնյաները դատարկ տեղը ջուր չեն ծեծում: Սակայն ի՞նչ եղավ այդ առաջընթացը, ո՞ւմ պայուսակում մնաց կազանյան հանդիպման ժամանակ՝ դեռ երկար ժամանակ շահարկումների թեմա է լինելու: Շահարկումների — վերլուծությունների թեմա է լինելու փորձագիտական, վերլուծական շրջանակներում, սակայն ոչ՝ գերտերությունների երեք նախագահների, ովքեր իրենց անմիջական հովանու ներքո են վերցրել հիմնախնդրի կարգավորման միջնորդությունը: Կարծում եմ՝ նրանց պատասխանը չի ուշանա, չէ՞ որ արաբական հեղափոխություններն ունեն ոչ միայն գարուններ, այլ— աշուններ, — ալիեւյան ճտերը հաշվելու ժամանակը դեռ առջ—ում է:
Ավելորդ շահարկումները կանխելու լավագույն դրս—որումը եղավ կազանյան հանդիպումից հետո Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանի մեկնաբանությունը: Սա առաջին պաշտոնական մեկնաբանությունն էր — ամենահամարձակն ու հստակը: Նրանում նախարար Նալբանդյանը բաց տեքստով մատնանշեց հանդիպումը տապալած կողմին — ավելին՝ համոզիչ լինելու համար նույնիսկ նշեց, թե որքան (շուրջ մեկ տասնյակ) փոփոխություններ է առաջարկել ադրբեջանական կողմը, որոնց պատճառով էլ հանդիպումը բեկումնային չեղավ: Հաշվի առնելով եռանախագահների, հատկապես Մեդվեդ—ի հիասթափությունն ու չարդարացված ակնկալիքները՝ արտգործնախարարի խոսքը պետք է լիներ ամբողջովին ճշմարիտ, այլապես դրան կհետ—եր միջնորդ կողմերի կոշտ արձագանքը: Սակայն նախարար Նալբանդյանի փաստարկները չարժանացան որ—է հակափաստարկի կամ հերքման: Փոխարենը, ադրբեջանական էլեկտրոնային մամուլը առաջին տողով ներկայացնում էր ամերիկացի քաղաքագետ Արիել Կոենի տեսակետը, կարծես Բաքվում չէր մնացել — ոչ մի ազերի գործիչ: Սրա նպատակը մեկն էր` մինչ— սեփական ուղեղի ծալքերը նավթով լիցքավորելը — պատասխան պատրաստելը, ինֆորմացիոն վակուում չառաջացնելու համար այդ նույն նավթի վաճառքից ստացված գումարով վարձել — «խոսեցնել» մի երկու օտարազգի փորձագետի, ովքեր նա— քավորություն են անում իսրայելաադրբեջանական ռազմարդյունաբերական բիզնեսում: Թե— դադարը օգնեց ադրբեջանցիներին ինչ-որ բան հորինել, սակայն հորինվածքը շատ թերի էր, հորինողն էլ` վատ հեքիաթասաց: Այսպես. ավելի ուշ Ադրբեջանի արտգործնախարար Մամեդյարովը մեկնաբանեց կազանյան հանդիպումը` մասնավորապես նշելով, որ հայկական կողմը մաքսիմալ զիջումներ է ցանկանում ստանալ Ադրբեջանից, — որ հայկական կողմը վկայակոչում է Մադրիդյան սկզբունքների վրա հիմնված աշխատանքային փաստաթղթի բազմաթիվ տարբերակներից մեկը: Համադրելով երկու նախարարների հայտարարությունները՝  ստացվում է, որ, իրոք, հայկական կողմը համաձայնություն է տվել բանակցային սեղանին դրված, Մադրիդյան սկզբունքների վրա հիմնված մի փաստաթղթի, որի համաձայնեցման շուրջ երկարատ— աշխատանք է տարվել — հնարավոր է եղել բերել մի կետի, որտեղ կողմերի դիրքորոշումները հնարավոր էր համադրել: Այդ նպատակով միջազգային լուրջ ճնշումների ներքո հավանաբար ձեռք է բերվել նա— Ադրբեջանի համաձայնությունը: Հենց սա էր հույս ներշնչում միջնորդներին կազանյան հանդիպմանն ընդառաջ: Սակայն հերթական անգամ Ադրբեջանը հանդիպմանը ներկայանում է նախօրոք, գոնե արտգործնախարարների մակարդակով, համաձայնեցված փաստաթղթի բազմաթիվ փոփոխություններով: Ահա այսպես է Մադրիդյան փաստաթուղթը ձեռք բերել բազմաթիվ աշխատանքային տարբերակներ: Ամեն անգամ Ադրբեջանը նոր փոփոխություններ է ներկայացնում — կարծում, որ դրանք դառնալու են աշխատանքային փաստաթղթի տարբերակ: Մի խոսքով, իրենց համար Մադրիդյանն ունի հազար ու մի տարբերակ: Նման պարագայում աննախանձելի իրավիճակում է հայտնվել հատկապես արտգործնախարար Մամեդյարովը, չէ՞ որ նախնական համաձայնության էր եկել արտգործնախարարների համատեղ հանդիպմանը — հրապարակային խոսել առաջընթացի հնարավորության մասին: Չէ՞ որ նա էր անմիջականորեն վստահեցրել միջնորդ կողմերին իրենց լոյալության մասին: Դե, հիմա արի ու համոզիր Ալիեւին, որ իր օգնականին հանձնարարի պայուսակից հանել հենց այդ տարբերակը: Չէ՞ որ Ալիեւը կարող է սթափ մնացած լինել — անակնկալի գալ: