«Մայրի՛կ ջան, կներես, որ նվեր չեմ տալիս, մի ուրիշ օր կտամ». Շիրազի պատրաստած բացիկից
Ամեն անգամ մոր ծննդյան տարեդարձին Շիրազը շնորհավորական բացիկ էր պատրաստում, բարեմաղթանքներ գրում ու ասում, որ կարեւորն իր սերն ու ջերմությունն է, իսկ նվերը մեկ ուրիշ օր կտա:
Շիրազ Բարսեղյանը ծնվել է Արմավիրի մարզի Քարակերտ գյուղում: Հիմա, երբ հավաքվում են Շիրազի ընտանիքն ու ազգականները, բոլորը խոսում են նրա մասին ու տունը լցվում է բարի հիշողություններով ու ջերմությամբ:
Մարիետան՝ Շիրազի մայրը, պատմում է. «Շիրազս ուզում էր Ոստիկանության ակադեմիա ընդունվել, օրուգիշեր պարապում էր: Բացի գիտական առարկաներից, ֆիզկուլտուրայի քննություն պետք է հանձներ: Մի օր տեսնեմ այգում նստած մի պարկ ա կարում, հարցրեցի, թե ինչ ա անում, ասեց՝ «մեջը հող եմ լցնելու՝ ծառից կախեմ, որ ֆիզիկական վարժություններ պարապեմ»: Շատ ինքնուրույն էր, աշխատում էր մեզ նեղություն չտալ եւ իր նպատակներին ուզում էր սեփական ջանքերով հասնել: Քննությունների գնահատականները բավարար չեղան Ոստիկանության ակադեմիայի համար, բայց ցույց չէր տալիս, որ տխրել է՝ իր բարձը գրկել ու լուռ պառկել էր»:
Կարդացեք նաև
«Մյուս կողմից էլ,- ասում է Շիրազի մորաքրոջ տղան,- Շիրազին ասում էինք՝ երեւի լավ ա, որ չընդունվեցիր, դա քո տեղը չէր»:
Շիրազն ընդունվեց Երեւանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետի մշակութաբանության բաժին, հեռակա ուսուցման:
Զորակոչվելու նախօրեին Շիրազը դիմում է գրում՝ խնդրելով, որ զինվորական ծառայությունից վերադառնալուց հետո իրեն հեռակա ուսուցումից տեղափոխեն առկա ուսուցման: Դիմումը ստորագրում է. ստորագրությունները շարվում են իրար ետեւից, ամբողջ էջ զբաղեցնում: Շիրազը միտքը փոխում է եւ դիմումը չի ուղարկում համալսարան:
«Որ բանակից գար, երեւի կտեղափոխվեր իրավագիտության կամ քաղաքագիտության ֆակուլտետ, դա նրան ավելի էր հետաքրքրում»,- ասում է Շիրազի քույրը՝ Մելինեն:
Շիրազին հարազատները միշտ հիշում են որպես շատ բարի, աշխույժ, կատակասեր ու եռանդով լի երիտասարդի, ով առանց տրտնջալու հոգ էր տանում կույր տատիկի մասին ու խնամում էր հիվանդ պապին:
Գյուղի նորակառույց թաղամասում, որտեղ Շիրազը մեծացել է, հիմնականում երիտասարդ ընտանիքներ էին ապրում: «Դրսում իրար հետ շատ էինք խաղում՝ ֆուտբոլ, հալամուլա, էլ ինչ ասես»,- հիշում են քույրն ու մորաքրոջ որդիները: Մարիետան պատմում է, որ երբ իր երեխաները երեկոյան շատ էին ուշանում, գալիս էին դռան մոտ կանգնում ու ամաչում էին ներս մտնել, քանի որ շատ էին ուշացել իր կանչելուց հետո:
Մինչեւ յոթերորդ դասարան Շիրազին մաթեմատիկա էր դասավանդում մայրը, բայց, երբ ուսուցիչը փոխվեց, մի օր մայրը նկատեց, որ Շիրազն արդեն մաթեմատիկա չէր սովորում, շատ էր ծուլանում: «Մի օր ասացի. Շիրա՛զ ջան, սովորի, թե չէ մարդիկ կմտածեն, որ քեզ հենց այնպես լավ գնահատականներ էի դնում: Շիրազս էլ ասաց. «մա՛մ ջան, մինչեւ հիմա քո համար էի սովորում, որ դասարանում քեզ վատ չզգաս, էլ չեմ սովորելու, մաթեմատիկա չեմ սիրում»,- հուզված պատմում է մայրը:
«Շատ արագ էր ամեն ինչն անում, ուշանալ չէր սիրում, մինչեւ ես տանից դուրս էի գալիս, որ դպրոց գնամ, ինքն արդեն այնտեղ էր լինում,- ասում է Մելինեն ու ավելացնում,- մենք շատ էինք կապված իրար հետ, բայց նաեւ անիմաստ շատ էինք վիճում: Տնային կենդանիներ էր սիրում պահել՝ նապաստակ, ճագար, թութակների համար ինքն էր վանդակներ պատրաստում»:
Երբ Մելինեն արդեն համալսարանում էր սովորում, ծնողները մտադիր էին գյուղի տունը վաճառել, որպեսզի տեղափոխվեն Երեւան: Մելինեն չէր համաձայնում, չէր ուզում, որ գյուղի տունը վաճառեն: Շիրազը, չնայած որ երազում էր Երեւանում ապրել, ծնողներին հորդորում էր՝ ասելով. «մա՛մ, քրոջս մի՛ նեղացրեք, թող իր ուզածով լինի»:
Համալսարան ընդունվելուց հետո Շիրազը տեղափոխվեց Երեւան: Հայրը Երեւանում էր աշխատում եւ մի սենյակ էր վարձակալել: Տանտերը մի ծեր, անկողնային հիվանդ կին էր, ում մասին հոգ էր տանում Շիրազը: «Դասից սոված տուն էր գալիս, ձվածեղ անում, սկզբում ինձ էր բերում տալիս, հետո ինքը նստում, ուտում»,- պատմել էր այդ կինը Շիրազի մորը:
Արձակուրդներին Շիրազն աշխատում էր հոր հետ: Ավետիք Բարսեղյանը՝ Շիրազի հայրը, ասում է, որ նրա նման գործընկեր դեռ չի ունեցել. «Շատ նրբանկատ էր, ամեն մեկին յուրահատուկ վերաբերմունք էր ցույց տալիս: Կարծում էի, թե ջահել ա, չի կարողանա աշխատել, բայց առավոտյան ժամը վեցին արթնանում էր, հետս գալիս գործի»:
Հարազատները հիշում են, թե ինչպես էին զարմացել, երբ առաջին անգամ դիտել էին Շիրազի դերասանական խաղը: «Լավ դերասան կլիներ,- պատմում է մորաքույրը՝ Լարիսան,- տաղանդ ուներ: Տղայիս հետ ներկայացում էին բեմադրել ու նկարահանել, շատ ենք ափսոսում, որ նկարածը կորցրել ենք: Մի սփյուռքահայի դեր էր խաղում, զարմացել էինք, թե բացի լավ խաղից, էդքան արեւմտահայերեն որտեղի՞ց գիտի, շատ արտիստիկ էր»:
Շիրազի մայրը կարոտով հիշում է, որ շատ մտերիմ էր որդու հետ, բայց երբեմն նա նույնիսկ մոր հետ չէր կիսվում իր գաղտնիքներով. «10-րդ դասարանում Սուրբ Սարգսի տոնի առթիվ էրեխեքն իրիկունն աղի բլիթ կերան: Առավոտյան հարցրեցի՝ տղա՛ ջան, ո՞ւմ տեսար երազումդ, ասեց՝ ում ուզում էի տեսնել՝ չտեսա… Թե ում էր ուզում տեսնել, չասեց, մենակ ասեց՝ լավ աղջիկ ա, լավ ընտանիքից, դու կհավանես»:
Հիմա մայրը կռահում է, թե ով էր այդ աղջիկը, ում այդքան շատ էր Շիրազն ուզում տեսնել երազում:
Մելինեի մեջ տպավորվել է Ոստիկանության ակադեմիայի՝ Շիրազի ընդունելության քննության առաջադրանքի թեման, որը նկարագրում էր որդեկորույս ընտանիքի հոր, մոր եւ քրոջ ապրումները: «Ոնց որ մեր ընտանիքի մասին լիներ»,- ասում է քույրը:
Բարսեղյանների գյուղի տունը գերեզմանին է նայում: Գերեզմանաքարերից մեկն էլ Շիրազինն է, որ ասես իրենց տան վրա է նայում ու հանգիստ չի տալիս մորը:
Շիրազ Բարսեղյանը զոհվել է 2009թ. սեպտեմբերի 5-ին, Չինարի գյուղի պաշտպանական դիրքերում, ադրբեջանական կողմի դիպուկահարի գնդակից: Նա 19 տարեկան էր:
«Մարդկային կորստի ցավը. հրադադար» ակնարկների շարքը պատրաստում է «Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» հասարակական կազմակերպությունը:
Եթե ունեք տվյալներ հրադադարի ռեժիմի խախտման հետեւանքով զոհված զինվորների եւ քաղաքացիական անձանց մասին, ապա խնդրում ենք գրել հետեւյալ էլեկտրոնային հասցեին՝ [email protected] կամ զանգահարեք 098804800:
Ակնարկը պատրաստվել է բրիտանական կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ։
Տվյալների հավաքագրմանն աջակցել է ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը:
«Առավոտ» օրաթերթ
