Արյան մեջ շաքարի պարունակությունը հենց այնպես չի բարձրանում, այլ որոշակի այնպիսի սննդամթերք ուտելուց հետո, որոնք արյան մեջ շաքարի պարունակությունը կտրուկ բարձրացնում են, ինչպես սպիտակ շաքարը, գարեջուրը, կարտոֆիլը եւ սպիտակ ալյուրը:
Օրգանիզմում ինսուլինի բարձր մակարդակի տիպական ախտանիշներն են՝
– հոգնածությունը եւ աշխատունակության անկումները,
– գրգռվածությունը, նյարդայնությունը, ագրեսիվությունը,
– անհամբերությունը, վախը,
– հաճախակի հորանջելը եւ կենտրոնանալու թուլությունը,
– գլխացավերը, չափազանց քրտնելը, խոնավ ձեռքերը,
– մասնագիտական սահմանափակ աշխատունակությունը,
– վատ մարսողությունը, սրտխառնուքը եւ արտասանական դժվարությունները:
Արյան մեջ շաքարի պարունակությունն արագորեն բարձրացնում են կեքսերը, լիմոնադը, կարտոֆիլի չիպսերը եւ կոֆեին պարունակող խմիչքները, քանի որ կոֆեինը նպաստում է, որ օրգանիզմում էներգիայի պաշարները վերածվեն շաքարի:
Ինսուլինը մեր օրգանիզմում կարեւոր հորմոն է, որն արտադրում է ենթաստամոքսագեղձը: Այն կարգավորում է ածխաջրերի, սպիտակուցների եւ ճարպերի փոխանակությունը: Ինսուլինն արյան մեջ ավելորդ շաքարը տարալուծում եւ արյան մեջ շաքարի պարունակությունը պահպանում է չափավոր: Մեծացնում է բոլոր տեսակի մկանային եւ ճարպային բջիջների թաղանթների թափանցելիությունը գլյուկոզի նկատմամբ, ուժեղացնում է բջիջների կողմից գլյուկոզի յուրացումն ու օգտագործումը, լյարդում եւ մկաններում խթանում է գլյուկոզից գլիկոգենի առաջացումը: Հաշվի առնելով ինսուլինի հզոր անաբոլիկ ազդեցությունը սպիտակուցների վրա, այն որպես բաղադրիչ ավելացնում են սպորտով զբաղվողների հավելյալ սննդակարգում:
Ինսուլինը չի ազդում միայն լյարդի եւ նյարդային բջիջների թափանցելիության վրա: Լյարդի բջիջների թաղանթներն ազատ թափանցելի են գլյուկոզի նկատմամբ նույնիսկ ինսուլինի բացակայության դեպքում, սակայն այս հորմոնն անհրաժեշտ է լյարդի բջիջներում գլյուկոզից գլիկոգենի սինթեզի համար: Լյարդը համարվում է գլյուկոզի կարեւորագույն պահեստարան, քանի որ օրգանիզմ անցած գլյուկոզի մեծ մասը ժամանակավորապես պահեստավորվում է լյարդում:
Առողջ ենթաստամոքսագեղձը սովորաբար արտադրում է այնքան ինսուլին, որքան անհրաժեշտ է: Այդ սովորական մեխանիզմը խոչընդոտում է ճարպերի կուտակմանը: Ինսուլինի շնորհիվ արյան մեջ եղած ավելորդ շաքարը տրամադրում է օրգանիզմին իբրեւ արագ օգտագործվող էներգիա՝ առանց գիրանալու:
Շաքարախտով հիվանդների մոտ այդ մեխանիզմը խախտված է: Այդ պատճառով նրանք ստիպված են ընդունել սինթետիկ ինսուլին եւ պահել որոշակի դիետա՝ արյան շաքարը հավասարակշռությունից դուրս չբերելու համար:
Եթե շաքարախտով տառապող հիվանդների մոտ ենթաստամոքսագեղձը քիչ ինսուլին է արտադրում, ապա գեր մարդկանց մոտ ենթաստամոքսագեձը արտադրում է ավելի շատ ինսուլին, քան անհրաժեշտ է արյան շաքարի քանակը կարգավորելու համար, ինչը նշանակում է ինսուլինի գերքանակությունը օրգանիզմում:
Ինչպես ցույց են տալիս բժշկական հետազոտությունները, ինսուլինի ավելցուկի պատճառով, օրգանիզմը չի այրում սննդի հետ ընդունած ճարպերը եւ կուտակում է այդ:
Անհրաժեշտ է հիշել նաեւ, որ քաշի ավելացումից խուսափելու համար անհրաժեշտ է խուսափել ինսուլինի մշտական ավելցուկից:
Պատրաստեց ԱՆՈՒՇ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԸ
«Առավոտ» օրաթերթ
18.05.2016
