Պատահականությո՞ւն է, թե հատուկ միտում, չգիտեմ, բայց որ կրթության եւ գիտության ոլորտի որոշ ապազգային ու հակապետական ձեռնարկներ կյանքի են կոչվել հենց ԿԳ նախարար Լեւոն Մկրտչյանի տարբեր տարիների պաշտոնավարման ընթացքում, փաստ է:
Օրինակ, այսօր ցավագին արձագանք կա ռուսերենին հատուկ կարգավիճակ տալու` վարչապետի ԿԳ նախարարին ուղղված հանձնարարականի առիթով, ու նախարարությունն էլ Լեւոն Մկրտչյանի գլխավորությամբ ձեռնամուխ է եղել ռուսաց լեզվի դասավանդման հայեցակարգ մշակելուն, որի նպատակը ռուսաց լեզվի դերակատարության բարձրացումն է:
Խմորումները շարունակվում են, մտահոգությունները՝ նույնպես:
Սրան նախորդել էր Ցեղասպանության թեման՝ դպրոցներում դասավանդման աղմուկը, նույնիսկ ձեռնարկ էր ստեղծվել, սակայն կյանքի չկոչվեց հասարակության հակազդման արդյունքում:
Հիշում եմ`տհաճ իրավիճակ էր նաեւ 10 տարի առաջ, երբ ԿԳ նախարար Լեւոն Մկրտչյանը դարձյալ մեկ այլ՝ Մատենադարան-Հիլլի ձեռագրատուն խայտառակ գործարքի «քավորն» էր: Եվրոպական հայագիտական ասոցիացիայի անդամները Մատենադարանի վզին փաթաթված Հիլլի պայմանագիրը որակել էին նեոգաղութատիրական, մինչդեռ նախարարությունում փակ հավաքներ էին անում, խուսափում լրագրողներից, մասնագիտական քննարկումներից: ԿԳ նախարարի բերանով շրջանառության մեջ էր դրվել իբր $70-80 մլն-անոց ծրագիր, մինչդեռ խոսքը ընդամենը $ 1մլն-ի մասին էր:
Իսկ Մատենադարան-Հիլլի ձեռագրատուն պայմանագրի մի կետում նույնիսկ նշված էր, որ գիտնականների համար ձեռագրերի մատչելիությունը կորոշի «Հիլլը», իսկ Մատենադարանին ընդամենը տեղյակ կպահվի: Մատենադարանի բոլոր իրավունքները, ըստ էության տրվում էր ամերիկյան այդ ձեռագրատանը, որը պետք է թվայնացներ Մատենադարանի ժառանգությունը:
Այն ժամանակ ԿԳ նախարար Լեւոն Մկրտչյանը ամեն ինչ հարթ իրականացնելու համար Մատենադարանի տնօրենի ընտրությունների նախաշեմին փոխել էր «խաղի կանոնները»:
Ըստ Մատենադարանի կանոնադրության, տնօրենի ընտրությունը պիտի կատարեր գիտաշխատողներից եւ ձեռագրագետներից կազմված գիտխորհուրդը, սակայն կանոնադրական փոփոխությամբ, խորհրդի նոր կազմ էր հաստատվել: Այնուհետեւ ԿԳ նախարարը դիմել էր վարչապետին՝ առաջարկելով, որ գիտխորհուրդը վերանվանվի խորհուրդ եւ նրա կազմում տեղ գտնեն կառավարության ու նախարարության մի խումբ չինովնիկներ:
Ի դեպ, 2007-ին ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի Սուրբ Հովհաննես համալսարանին կից «Հիլլ» ձեռագրերի գրադարան-թանգարանի կայքում զետեղված էր տեղեկատվություն, որ Երեւանից գնվել է 3 ձեռագիր: Թե ինչպես էին դրանք հասել ԱՄՆ, այդ մասին այն ժամանակ պատմությունը «լռեց»: Լավ էր՝ գոնե Մատենադարանի գործարքը «հարամվեց»: Գիտնականներն ու մտահոգ մարդիկ այն ժամանակ ավելի ակտիվ էին…
Գոհար ՀԱԿՈԲՅԱՆ
Լուսանկարը՝ yerkirmedia.am-ի
