Հարցազրույց նախկին ֆիզիկայի ինստիտուտի նախկին աշխատակից, կենսաֆիզիկոս Սասուն Գեւորգյանի հետ:
-Ձեր ակտիվությունից դատելով, ուզում եմ հարցնել՝ հետևե՞լ եք վերջին զարգացումներին, հատկապես ԿԳՄՍ նախարարի հայտարարությանը՝ ԲՈԿ նախագահ Սմբատ Գոգյանի, փոխնախարար Գրիշա Թամրազյանի եւ ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնակատար Դիանա Գալոյանի ատենախոսության վերաբերյալ, որը նա որակեց իբրեւ հաղորդում հանցագործության մասին: Ձեր կարծիքով, ԱԺ հանձնաժողովի նիստից առաջ արված այդ հայտարարությունն ուղղորդո՞ւմ էր, թե՞ ոչ:
– Հետեւել եմ՝ ինչքան հնարավոր էր հետևել համացանցում՝ այդքանով: 4 ժամից ավելի տևած նիստից մի քանի րոպե տևած հոգնած մարդկանց հախուռն ճեպազրույցներ: Բայց դա չէ այս պահին էականը: Նախարարի հայտարարությունը հանցագործության մասին չէի դիտարկի որպես ուղղորդում՝ վերջիվերջո կարող էր զանգահարել և ամեն ինչ ասել: Դա ավելի շատ նման է «արանքը ճղելու» և պատասխանատվությունից խուսափելու փորձի, ընդ որում՝ բավականին ապաշնորհ: Ինչպես օրինակ Չարենցավանի ցածր դասարանների դպրոցականների հետ չկարողացավ խոսել՝ կանչեց վարչապետին: Երևի աշխատանքային ոճ է…
– Իսկ ի՞նչ կասեք նախապես հայտարարված հանձնաժողովի նիստի դռնբաց լինելու, բայց փակ անցկացնելու մասին:
Կարդացեք նաև
– Երևի նայել եք իմ «դիմումը» Գոգյանի ընկերներին, և իմ կարծիքը այդ հանձնաժողովի պոտենցիալ հնարավորությունների մասին ձեզ հայտնի է: Գիտական խնդիրը հասցրել են անմակարդակ բամբասանքների մակարդակի և մեծ կորուստ չեմ տեսնում այդ դռնփակության մեջ: Իհարկե, եթե սպասելիքները «թամաշա» ըմբոշխնելն է՝ դա ուրիշ: «Աման, դռները բացեք՝ էն էրեխուն նեղում են», կամ «կուրթանեցի Մեխակը և մնացած ընտրողները անհամբեր սպասում էին այս քննարկմանը» բազում անգամ հնչեց համացանցում: Ամենազավեշտականը Մխիթար Հայրապետյանի «…փակ ձևաչափում առավելագույնս բաց ներկայացրին…» ֆրազն էր՝ ես բավարարված եմ նրա մտքի թռիչքից:
– Իսկ գրագողության թեման, որին եւս պետք է անդրադարձ արվեր, կարեւո՞ր չէր…
– Թող գնան իրար խաբեն՝ ես արդեն ձանձրացել եմ: Մասնակիցներից առնվազն 3-ը՝ նախարար Արայիկ Հարությունյանը, ԲՈԿ նախագահ Սմբատ Գոգյանը և ԱԺ հանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետյանը ինձնից ստացել են ԳՊԿ նախագահ Սամվել Հարությունյանի գրագողության մասին դիմումը և փաստերը: Ինֆորմացիան դրված է եղել նրանց ֆեյսբուքյան էջերում: Բաց նամակը վարչապետին, որ ես չեմ հավատում գրագողության դեմ պայքարին, երբ գիտությունը ղեկավարում է գրագողը՝ ձեր թերթում տպագրվեց և այն նույնպես ուղարկել եմ վերը նշված «պայքարողներին»: Որևէ բառ լսել ե՞ք նրանցից: Հիմա ուզում եք, որ ես լուրջ ընդունե՞մ տնտեսագիտական համալսարանի չորսբոլորը տեղի ունեցող այս գզվռտոցը: Թե նախկին, թե նոր ռեկտորներն ամենահամեստ գիտական չափանիշներով նույնիսկ զրոյական տվյալներ ունեն, ի՞նչ գիտություն:
Գրագողության մասին դատարկաբանությունը օգնեց թե նրանց, թե մնացած անիմաստ «գիտնականներին» մնալ ջրի վրա: Ամբողջ նրանց բնագավառում գողանալու միտք չկա: Տեսեք, թե ոգևորված ինչ դատարկաբանություն են սկսել իրենց «ոչ գրագողական» աշխատանքների մասին: Մեռա ասելով՝ աշխատանք չունեք վերջին 5 տարում ոչ մի հոդված իմպակտ ֆակտոր ունեցող ամսագրերում:
– Բայց չէ որ Գիտության կոմիտեի նախագահը, որին այդքան քննադատում էիք, վաղուց ազատված է աշխատանքից:
– Նրան ուղարկեցին պատվավոր թոշակի, եւ արդեն խորը գիտական մտքեր է ասում ականավոր գիտնականը՝ նոր կառույց ստեղծելու մասին: Վերնագիրն էլ սկսվում է «…քանի դեռ ուշ չի…» խորհրդավոր և մի քիչ էլ ահազանգող ֆրազով: Մեկը հարցնի՝ 12 տարի ի՞նչ էիք անում, որ հիմա էլ «քանի դեռ ուշ չի»:
Ամենայն հավանականությամբ, գոյություն ունեցող իրավիճակը բավարարում է նոր իշխանություններին: ԳՊԿ նախագահի և տեղակալի փոխարեն նշանակեցին բոլոր պարամետրերով նույնական մարդկանց, դեռ մի բան էլ «լայթս» տարբերակը: Ենթադրում եմ, որ նրանց առ այսօր ղեկավարում են իբր նախկին ԳՊԿ ղեկավարն ու նրա տեղակալը: Դա երևում է շատ բաներից, նույնիսկ իմ հասցեին արված վայրահաչությունից:
-Ձեր կարծիքով, այս վիճակն ինչպե՞ս պետք է հանգուցալուծվի:
– Փորձեմ հակիրճ պատասխանել այդ դժվարագույն հարցին: Տասնամյակներ շարունակ ստեղծվել է կուռ համակարգ ուղղված «չգրանցված փողեր» աշխատելուն: Դա սկսվում է «ավարտական քննություններով, ԲՈՒՀ ընդունվել-ավարտելով, ասպիրանտուրա-պաշպանություն, զինկոմիսարիատ» շղթայով և վերջանում փողերի վերաբաշխմամբ: Այստեղ շահառուների թիվը մեծ է՝ սկսած ընդունելության հանձնաժողովի կամ ԲՈԿ հավաքարարից՝ վերջացրած ամենավերևներով: Նույնիսկ անիմաստ «գիտական» ամսագրերը, որտեղ ինչ-որ անհեթեթություններ են տպագրում թեկնածուական պաշտպանելու համար՝ նրանց հավաքարարներն էլ են սպասում իրենց բաժնին: Այս նողկալի «ֆիլտրով» անցել են այսօր գիտությունից զառանցողների և այն ղեկավարողների մի հսկայական մաս: Կարող եք նրանցից հարցնել, թե 5-10 հազար դրամով՝ պաշպանությունից առաջ ինչպես են «գիտական» հոդվածներ հրապարակել որոշ տեղական ամսագրերում: Այս համակարգը ստեղծողներից մի մասին անձամբ գիտեմ, բավականին ընդունակ մարդիկ են և այն հղկվել է տասնամյակներ: ԲՈԿ նախագահը «կպել» է այս համակարգին և հիմա էլ պատասխան է տալիս: Դա գիտության խնդիր չէ, դա հնի և նորի պայքար է:
Իրականում, կարելի է շատ արագ բոլոր մասնագիտությունների համար դնել ամսագրերի որակային շեմեր և ԲՈԿ աշխատանքը կվերածվի «քարտուղարուհու գործի», ինչ շատ երկրներում առկա է: Իրեն հարգող ոչ մի գիտնական այդ դեպքում չի գնա ԲՈԿ ղեկավարի և տարեկան կպաշտպանեն 30-40 դիսերտացիա՝ ինչը բավարար է այսօրվա պայմաններում: Ցավոք այս կռվի մեջ Սմբատը մենակ է, կողքի վայ-վույ անողները ընդամենը ֆոն են ստեղծում: Եկեք այսքանով բավարարվենք:
Վերջում ուզում եմ պատասխանել Մխիթար Հայրապետյանի ճեպազրույցի ժամանակ հնչեցրած հռետորական հարցին՝ «…դուք իսկապես կարծում եք, որ իմ հանձնաժողովի պատգամավորներին հնարավոր է ուղղորդե՞լ…» : Հասկանալով, որ հռետորական հարցերին չեն պատասխանում, միևնույն է փորձեմ: Իհարկե, անհնար է ձեր թիմին ուղղորդել՝ ոչ լավ, ոչ վատ գործերի, ձեզ պետք է ուղեկցել…
Զրուցեց ԳՈՀԱՐ ՀԱԿՈԲՅԱՆԸ
