«Հրապարակի» զրուցակիցն է Ախթալայի Սուրբ Աստվածածին վանքի հոգեւոր հովիվ Տեր Հեթում քահանա Թարվերդյանը:
– ՔՊ-ական պատգամավոր Թագուհի Ղազարյանն ասել է․ «Հայաստանում գտնվող եկեղեցիները, որոնք առաքելական եկեղեցիներ են, պետք է պատկանեն Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն, եւ ծայրահեղ բացառիկ դեպքերում պետք է հնարավորություն լինի դրանք վաճառել կամ օտարել, այն էլ՝ եթե հիմնավորվի դրա հանրային անհրաժեշտությունը, եւ կառավարությունը համաձայնություն տա»։ Ի՞նչ կասեք պատգամավորի ասածի վերաբերյալ:
– Թագուհի Ղազարյանի հայտարարությունը վտանգավոր է ոչ միայն իր բովանդակությամբ, այլ նաեւ այն մտածողությամբ, որը դրա հիմքում է։ «Հանրային անհրաժեշտություն» հասկացությունը երբ կիրառվում է սրբավայրերի նկատմամբ, վերածվում է քաղաքական գործիքի։ Եկեղեցիները պարզապես պատմական շինություններ չեն, որոնք կարելի է օտարել կառավարչական նպատակահարմարությամբ։ Եթե պետությունն իրեն իրավունք է վերապահում որոշելու, թե երբ կարելի է վաճառել կամ օտարել եկեղեցին, դա նշանակում է, որ եկեղեցին ընկալվում է որպես պետական ակտիվ։ Սա քաղաքակրթական շրջադարձ է, որը կտրում է Եկեղեցին իր պատմական եւ հոգեւոր գործառույթից։
– Հայ առաքելական եկեղեցին հարկադրված է Եպիսկոպոսաց ժողովը կազմակերպել արտերկրում, որովհետեւ Հայաստանում սրբազանների վրա կարող են ուղղակի ու անթաքույց ճնշումներ գործադրել՝ սպառնալիքով, վարչական լծակներով եւ քարոզչական հարձակումներով։ Փաշինյանի ձեւավորած Եկեղեցու բարենորոգման խորհուրդն էլ կոչ է արել չեղարկել հայոց եկեղեցու՝ Ավստրիայում փետրվարին գումարվելիք Եպիսկոպոսաց ժողովը։ Ի՞նչ եք կարծում՝ կկայանա՞ այդ ժողովը:
Կարդացեք նաև
– Եպիսկոպոսաց ժողովի՝ արտերկրում կազմակերպումն ինքնին վկայությունն է Հայաստանի ներսում ստեղծված մթնոլորտի մասին։ Երբ Եկեղեցին չի կարող իր բարձրագույն ժողովները գումարել սեփական երկրում՝ առանց ճնշումների վտանգի, սա արդեն քաղաքական խնդիր է, ոչ թե կազմակերպչական։ Իմ համոզմամբ՝ ժողովը կկայանա, որովհետեւ Եկեղեցին չի կարող հրաժարվել իր ինստիտուցիոնալ կյանքից։ Չեղարկումը կնշանակեր ընդունել, որ քաղաքական միջավայրը կարող է թելադրել եկեղեցական օրակարգը։ Եկեղեցու պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման պայմաններում այն ընտրում է ոչ թե հարմարվողականությունը, այլ՝ ինքնիշխանության պահպանումը՝ անգամ ժամանակավոր արտաքսման գնով։ Այս ամբողջ գործընթացը պետք է դիտարկել ոչ թե կրոնական զգացմունքների, այլ սառը քաղաքական տրամաբանության շրջանակում։ Երբ պետությունը փորձում է վերահսկել կամ ենթարկեցնել ազգային ինստիտուտները, այն իրականում թուլացնում է սեփական հիմքերը։ Իսկ պատմությունը ցույց է տալիս, որ այդպիսի քաղաքականությունը երբեք երկար կյանք չի ունենում։
Նելլի ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Հրապարակ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
