«Հրապարակի» զրուցակիցն է դիվանագետ, վերլուծաբան Վարդան Հակոբյանը։
– Փաշինյան-Պուտին հանդիպման ժամանակ ՌԴ նախագահի հնչեցրած կոշտ հայտարարություններից հետո արդեն առաջին քայլերն են արվում՝ Հայաստանից արտահանվող ծաղիկները կասկածի տակ են դրվել, թե արդյո՞ք դրանք ՀՀ-ում են արտադրվել, ու արգելվել է մուտքը ՌԴ։
– Պուտինի ասելով՝ Ռուսաստանի դիրքորոշումն այն է, որ Ռուսաստանը միջոց չէ՝ Ռուսաստանի հաշվին սպեկուլյացիա անելու համար: Այսինքն, եթե դուք ԵԱՏՄ անդամ եք, մենք թույլ ենք տալիս` տրանսպորտային կապը կա, շուկան կա, դա չի նշանակում, որ պետք է այդ շուկան ծակեք ու կողքից օգտվելով, այս կամ այն պետությունների ապրանքներ, առանց հարկվելու, վաճառեք ԵԱՏՄ շուկայում։ Դուք ծաղիկներից եք ասում, իսկ Թուրքիայից բերվող հսկայածավալ ապրանքները, որ գալիս են ու տարվում են Ռուսաստան, դրա դիմաց ո՞վ պետք է վճարի… եվրոպական որոշ ապրանքներ: Հայաստանը դարձել է տրանզիտ, ըստ էության, մաքսանենգությամբ են զբաղված` դրսի ապրանքները բերես եւ առանց հարկ վճարելու Ռուսաստանում վաճառես, դու դրանից օգուտ ստանաս, այդ երկրներն օգուտ ստանան: Սա առաջին անգամը չէ, քանի անգամ զգուշացրել են, հիշեք լոլիկների պատմությունը: Նույնը անում էր Մոլդովան, երբ որ Ռումինիայի միջոցով այդ ապրանքները բերում էր, հետո մտցնում ռուսական շուկա: Նույնիսկ Բելառուսն է նման բաներ արել, այդ ամեն ինչը ռուսները կասեցրին: Այստեղ հայ կամ բելառուս տարբերությունը չէ, բելառուսների նկատմամբ էլ է այդպես արվել, Էստոնիան էր դրանից չափազանց օգտվում: Մի ժամանակ կար, երբ Էստոնիան աշխարհում երկրորդ տեղն էր գրավում՝ գունավոր մետաղներ արտահանելու մասով, Հայաստանն էլ, այսինքն՝ կազմակերպել էին ռուսական հյուսիսից այդ ամբողջ հին, չօգտագործվող մետաղները կամ ինչ-որ ճանապարհով օգտագործվող, հանում էին դուրս, Էստոնիան, որ ինքը դրանք չուներ: Նույնը Լեբեդը կազմակերպել էր Սիբիրից, արտահանում էր նյութեր Հայաստանից դեպի Իրան: Նման բաներ եղել են, եւ Ռուսաստանն ասում է, որ դրանք կընդհատեմ: Իսկ դրանք շատ մեծ գումարներ են, որ նստում էին սրանց ձեռքում: Կամ այդ պարգեւավճարները, որ տալիս եք ձեր թիմի անդամներին, այդ գումարները որտեղի՞ց՝ Ռուսաստանի տարածքում մաքսանենգ ապրանքներ վաճառելու միջոցով, չէ՞ որ այդ ապրանքները չեն հարկվում:
– Կրեմլում չգիտե՞ն, որ Փաշինյանն իր ձեռքում է կենտրոնացրել բոլոր ուժային կառույցները, ժողովուրդը դեմ է Փաշինյանին, որ նաեւ ընտրությունները կեղծելու հնարավորություն ունեն:
Կարդացեք նաև
– Այսինքն, Դուք ինչպե՞ս եք պատկերացնում` զորք վերցնի, գա մտնի, ընտրություններին խառնվի՞: Նա նման բան չի անի, նա անում է մաքսիմումը: Ասում է՝ ձեր ընտրությունից է կախված՝ ԵԱՏՄ, թե՝ ԵՄ, մենք ձեզ տարածաշրջանում տեր կկանգնե՞նք, թե՞ ոչ, ձեր ընտրությունից է կախված` մեզ հնարավորություն կտա՞ք, որ պաշտպանենք միջազգային հարաբերություններում ձեր շահերը, թե՞ ոչ: Եթե դուք չեք ուզում, ես ոչինչ չեմ կարող անել: Այսինքն, եթե տեսնի, որ դա էլ չկա, ու արդեն բանը բանից անցնում է, նա ուղղակի զորքով կմտնի, կօկուպացնի, ինչպես բոլշեւիկներն արեցին: Այն ժամանակ մի քիչ այլ հարաբերություններ էին, բայց զոռով մտան, միջանցքն էլ բացեցին Զանգեզուրի, Նախիջեւանն էլ, Ղարաբաղն էլ տվեցին Ադրբեջանին, ասացին` այսպես պետք է լինի, ու վերջ, արեցին: Հիմա դուք բերում եք դրան, որ Ռուսաստանը գա, ուժով իշխանություն փոխի, սահմաններ գծի եւ այլն: Մինչեւ հիմա այդ անձը, որ առանց ամաչելու քարտեզը կտրտել, խփել է պիջակի վրա, դրա ամբողջ արտաքին արեւմտյան սահմանները ռուս-թուրքական, ռուս-իրանական սահմաններն են: Դա քո սահմանները չեն, դու ո՞վ ես, որ այդ սահմանները գծել ես, ախր, կա միջազգային պայմանագիր` 1921 թվականի` ռուս-թուրքական: Ինքն իրեն դիրքավորում է, թե ես շուստրի տղա եմ, իմ թիկունքում այնքան ուժեր կան…
Հայկա ԱԼՈՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Հրապարակ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
