Արդեն 35 եւ ավելի օր է անցել, ինչ ԱՄՆ-ն եւ Իսրայելը հարձակվեցին Իրանի վրա ու այդ պատերազմի վերջը դեռեւս չի երեւում: Այս պատերազմը վկայում է, որ աշխարհում ոչ մի միջազգային իրավունք չի գործում: ԱՄՆ նախագահ Թրամփը միայն բարձրաձայնում է, որ մոտակա շաբաթների ընթացքում իրենք ցամաքային զորքերով կհարվածեն Իրանին եւ մյուս երկրներին կոչ է անում, որ իրենց ուժերով փորձեն բացել Հորմուզի նեղուցը:
Թրամփը նման բարձրաձայնումներ շատ է անում, սակայն ոչ մի հարձակում էլ չի գործում, դրանք մնում են լոկ որպես դատարկ բառեր: Ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, Իրանը շարունակաբար հարվածում է Իսրայելին եւ ԱՄՆ ռազմաբազաներին, իրականացնելով մեծ ավերածություններ ու այս պահի դրությամբ նա ամբողջովին՝ 100 տոկոսով փակել է Հորմուզի միջանցքը: Այս 35-օրյա ժամկետում ԱՄՆ-ը դիմել է ՆԱՏՕ-ին եւ բազում այլ երկրների ու որեւէ երկրից օգնություն չի ստսցել, որի պատճառով չի համարձակվում փորձել Հորմուզի նեղուցը թեկուզ մասնակիորեն բացել:
Իրականում ԱՄՆ-ը տվայտանքների մեջ է եւ ոչ մի հարց չի կարողանում Իրանի հետ լուծել, նա ընդամենը գեղեցիկ, ճոխ, դատարկ, անարդյունք հայտարարություններ է անում եւ դրանցով սահմանափակվում: Կարծում եմ, լավագույն դեպքում ընդամենը եւս մեկ անգամ կփորձի հարվածել Իրանին, որից հետո այնպիսի պատասխան կստանա Իրանից, որ դա իր մասով կլինի ԱՄՆ-ի կողմից պատերազմի դե ֆակտո ավարտը, որը կլինի Իրանի վերջնական հաղթանակը ԱՄՆ-ի նկատմամբ: Փաստացի, ԱՄՆ-ն այնքան ցամաքային ուժեր չունի, որ կարողանա դրանցով հարվածել Իրանին: Իհարկե, Իսրայելը կշարունակի Իրանին եւս մեկ-երկու անգամ հարվածել, որը կլինի Իսրայելի Էսկալացիայի ավարտը: Փաստորեն, արդյունքում այդկերպ կավարտվի նրա կողմից Իրանի վրա հարձակումները: Մի որոշ ժամանակ կշարունակվի Լիբանանի վրա Իսրայելի հարձակումները, որը եւս կարճ ժամանակ հետո կավարտվի:
Փաստորեն, ԱՄՆ-ն անգամ ոչ միայնակ, այլեւ Իսրայելի հետ միասին չի կարողանում հաղթանակ տանել Իրանի նկատմամբ, հետեւաբար, ինչպես կարելի է միաբեւեռ անվանել աշխարհը եւ ԱՄՆ-ին համարել այս աշխարհի միակ անպարտելի բեւեռը: Էլ ուր մնաց, եթե խոսքը գնա ոչ թե Իրանի, այլեւ Չինաստանի, Ռուսաստանի, Հնդկաստանի մասին, ապա ակնհայտ է, չկարողանալով հաղթել Իրանին, ապա ինչպես կարող է հաղթել այս երկրներից գոնե մեկին, էլ չենք խոսում միաժամանակ հաղթել դրանց միասին վերցրած եւ էլի մի շարք այլ երկրների ավելացրած: Որքան շարունակվում է, ԱՄՆ-ը այնքան շատ սխալներ է թույլ տալիս եւ աշխարհին հեշտորեն ապացուցում, որ վաղուց ավարտվել է ԱՄՆ-ին միաբեւեռ երկիր կոչելը, քանզի նա չի կարողանում հաղթել որեւէ լուրջ երկրի, էլ ուր մնաց նրանց միասին հաղթելը:
Կարդացեք նաև
Այս ամենը պարզորոշ խոսում է այն մասին, որ նախկին միաբեւեռ աշխարհը ի դեմս ԱՄՆ-ի՝ վերածվել է մի քանի բեւեռներով բազմաբեւեռ աշխարհի:
Եվ այսպես, լուծվել է ամենահիմնական թնջուկը՝ ԱՄՆ-ի սխսլների ու թուլացման հետեւանքով նա կորցրեց իր մենատիրությունը եւ աշխարհը դարձավ լրիվ բազմաբեւեռ։
Անանիա ՄԱՂԱՔՅԱՆ
Հայաստանի Ճարտարագիտական ակադեմիայի թղթակից անդամ
«Առավոտ» օրաթերթ
08.04.2026
