Թերթում եմ համացանցային հարթակների ժապավենը, հանդիպում եմ արտաքինից համեղ ուտելիքի, կամ գրավիչ արտաքինով կնոջ, կամ՝ ինչպես է վագրը ուտում նապաստակին կամ հակառակը: Եվ եթե չեմ խորանում, նկարը դիտելու վայրկյանների ընթացքում ուղեղս չեմ աշխատեցնում, ապա չեմ կարողանում հասկանալ՝ այն իրակա՞ն է, թե՞ ստեղծված է արհեստական բանականության կողմից: Ստացվում է, որ ֆիզիկական, մտավոր, բարոյական, հոգեւոր առանձնահատկություններով մարդ լինելը բացարձակապես պարտադիր չէ: Բավական է լինել արհեստականորեն սարքած պատկեր, ավատար, սիմուլյակր:
Իհարկե, արհեստական բանականությամբ կարելի է սարքել ամեն ինչ, եւ հիմա քաղաքական քարոզիչները լայնորեն դա օգտագործում են, իսկ վաղը հարյուրապատիկ ավելի շատ կօգտագործեն: Բացում եմ TikTok-ը, եւ իսկույն «դեմքիս է թռչում» Փաշինյանը՝ իր սնունդի հերթական չափաբաժինն ընդունելիս: Եվ արդեն չգիտեմ՝ դա իրակա՞ն է, թե՞ սարքած, եւ, եթե սարքած է, ապա՝ «ուզողների՞», թե՞ «չուզողների» կողմից: Բայց, բոլոր դեպքերում, ես նրան իմ էջ «չէի հրավիրել», նման տեսարաններ երբեք չեմ փնտրել՝ հակագեղագիտական դրսեւորումները, ինչպես նաեւ ընտանեկան դաստիարակության բացերի ցուցադրումը, բացարձակապես սրտովս չի: Ինչ արած, երեւի, սոցիալական ցանցերի ալգորիթմների առանձնահատկությունն է:
Իսկ շաբաթ օրն ինձ վրա ճիշտ նույն ձեւով «թռավ» մի պապիկ՝ ՔՊ-ի պատկերացրած «ժողովրդի» կերպարը մարմնավորող, եւ սկսեց խոսել այն մասին, թե որքան իրավացի է Փաշինյանը, երբ ասում է, որ «արցախցիները փախել են»: Ճղճիմ, կեղտոտ, անպատկառ ելույթ էր, որը, եթե նորմալ իրավապահ համակարգ ունենայինք, կարժանանար համապատասխան վերաբերմունքի՝ որպես ատելության խոսքի տարածում: Քիչ անց լուրեր տարածվեցին, որ այդ տեսագրությունը ստեղծվել է արհեստական բանականության կողմից: Այդ ենթադրությունն ինչ-որ տեղ հասկանում եմ. նման ելույթները դուրս են մարդկային որեւէ պատկերացումից: Հետո պարզվեց, որ ոչ՝ իրական դեմք է:
Բայց դա այնքան էլ կարեւոր չէ, որովհետեւ այդ՝ գուցեեւ իրական մարդիկ ապրում են կեղծ՝ սոցցանցային իրականության մեջ, եւ պատրաստ են հավատալ ցանկացած հրեշավոր անհեթեթության: Օրինակ, որ 18-ամյա Դավիթ Մինասյանն ուզում էր «հոկտեմբերի 27 սարքել», որ կաթողիկոսն ուզում էր փախցնել Էջմիածնի գանձերը, որ առանց քաղաքական եւ ռազմական աջակցության, միայնակ մնացած արցախցիները կարող էին դիմադրել թուրք-ադրբեջանական բանակին: Կամ գուցե այդպես մտածողները գերադասում են, որ տասնյակ հազարավոր մարդիկ նույնպես սպանվեի՞ն:
Կարդացեք նաև
Արամ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ
