«Նման հարցերը հաստատ քաղաքական տեսակետներ հայտնելու համար չեն, այլ մասնագիտական». Կարեն Ավագյանը՝ Գարդասիլ պատվաստանյութի մասին

«Վերջին շրջանում շատ ենք ականատես լինում, երբ մարդիկ խոսում են թեմաների մասին, որոնց մասնագետը չեն, որոնց մասին ունեն մակերեսային տեղեկություններ, խոսում են, որովհետև դրա մասին արտահայտվելը մոդայիկ է, պահի պահանջ»,- Aavot.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով Գարդասիլ պատվաստանյութի շուրջ բարձրացած աղմուկին՝ ասաց ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Կարեն Ավագյանը: Նա նշեց, թե վերջին օրերին փորձել է ուսումնասիրել ամենաշատ քննարկվող թեմաներից մեկը՝ պապիլոմա վիրուսը և դրա դեմ պատվաստումը։ Այնուհետև ներկայացրեց միջազգային աղբյուրներում եղած տեղեկատվությունը:

Օրինակ՝ 2013 թվականին Գարդասիլ պատվաստանյութը գրանցված էր ավելի քան 125 երկրներում: 2014 թվականի դրությամբ աշխարհում կիրառվել էր ավելի քան 140 մլն դոզա Գարդասիլ: Պատգամավորը ներկայացրեց մի շարք երկրների ցանկ, որոնց ներկա պատվաստումների ազգային օրացույցում ներառված է պապիլոմա վիրուսի դեմ պատվաստում (Գարդասիլ կամ Ցերվարիքս)՝ԱՄՆ, Գերմանիա, Արգենտինա, Ավստրիա, Բելգիա, Բրազիլիա, Կանադա, Կոլումբիա, Չեխիա, Դանիա, Ֆրանսիա, Հունաստան, Իսպանիա, Իտալիա, Մեծ Բրիտանիա և այլն:

Մեր այն հիշեցմանը՝ կասկածներ կան այն առումով, թե ինչու են ընտրվել հենց 13 տարեկան աղջիկները. ՄԱԿ-ը հետազոտություն է իրականացնում նրանց շրջանում, պարոն Ավագյանն արձագանքեց. «Երկրների մեծամասնության պատվաստումների ազգային օրացույցներում նախատեսված է 11-13 տարիքային խումբը: Ներկա պահին պապիլոմա վիրուսի դեմ պատվաստումը կատարվում է նաև Հայաստանում, սակայն նշեմ, որ 2016 թվականի կառավարության նիստին հավանություն ստացած 2016-2020 պատվաստումների ազգային օրացույցում չկար նախատեսված պապիլոմա վիրուսի դեմ պատվաստում: Գուցե հենց սա է պատճառը, որ պատվաստումը նման աղմուկ է բարձրացրել: Հայաստանում կիրառվում է Gardasil 4-վալենտ պատվաստանյութը, 6, 11, 16 և 18 տիպերի պապիլոմավիրուսի դեմ: Առաջին երկուսը սրածայր կոնդիլոմա առաջացնող տիպերն են, իսկ 16-ն ու 18 -ը արգանդի վզիկի քաղցկեղ»:

Մյուս խնդիրը, որը բարձրացնում են պատվաստանյութը քննադատողներն այն է, թե ինչպես է ձեռք բերվել պատվաստանյութը և ինչու շուկայականից այդքան ցածր գնով: Այս առիթով Կարեն Ավագյանն ասաց. «Պատվաստանյութը 2017 և 2018-ի համար Հայաստանին անվճար տրամադրում է GAVI (Global Alliance for Vaccines and Immunisation) միջազգային կազմակերպությունը: GAVI-ն նաև ձեռք է բերել «Advanced market price» գնի պայմանավորվածություն երկու ամենախոշոր արտադրողների հետ՝ անգլոամերիկյան GSK – Cervarix և ամերիկյան Merck – Gardasil, ըստ որի պատվաստանյութերը, որոնք շուկայում արժեն մոտ 100 $, գնվում են ազգային ծրագրերի համար 4.5 $ -ով: Այդ պայմանավորվածությունը մոտակա 10 տարում գործելու է նաև Հայաստանի համար, որը 2019 թվականից սկսած պետք է գնի պատվաստանյութը սեփական միջոցներով: Gardasil-ի արտադրողի ցուցումներով՝ պատվաստումը կարելի է անել սկսած 9 տարեկանից: Պատվաստումը արվում է 2 դոզայով, եթե պատվաստվողը մինչև 13 տարեկան է 3 անգամ, եթե աղջիկը 14 տարեկան է և բարձր (երևի դա պատճառներից մեկն է, թէ ինչու են երկրները ընտրում մինչև 13 տարեկանների խումբը): Հավանաբար դա պայմանավորված է նրանով, որ պապիլոմավիրուսային ինֆեկցիան զուտ սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիա չէ, և 13-ից բարձր աղջիկների մոտ բարձրանում է օրգանիզմի և վիրուսի ինչ-ինչ ճանապարհով շփվելու հավանականությունը: Իսկ վիրուսի հետ արդեն «ծանոթ» օրգանիզմը ավելի թույլ իմունային պատասխան է տալիս պատվաստանյութին, ինչի համար էլ հակամարմինների բավականաչափ քանակի հասնելու նպատակով կիրառվում է 3-րդ դոզան»:

Զրույցի ավարտին պատգամավորն ամփոփեց. «Նման հարցերը հաստատ քաղաքական տեսակետներ հայտնելու համար չեն, այլ մասնագիտական, իսկ ինչ վերաբերում է պատվաստվելու բարդություններին, ապա սա ոչնչով չի տարբերվում այլ պատվաստանյութերի ունեցած բարդություններից»:

Լուսինե ՄԻՆԱՍՅԱՆ