Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարությունը շրջանառության մեջ է դրել «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների» մասին եւ «Անձի ֆունկցիոնալության գնահատման մասին» օրենքների նախագծերը:
Այս նախագծերը հիմնովին փոխելու են հաշմանդամություն ունեցող անձանց միջավայրի մատչելիության, կարիքների գնահատման եւ այլ խնդիրների լուծման մեթոդները:
Այսօր «Հոդված 3» ակումբում Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի փոխնախարար Գեմաֆին Գասպարյանը, ներկայացնելով այս նախագծերը, նշեց՝ դրանք կարգավորում են հաշմանդամություն ունեցող անձանց քաղաքական, քաղաքացիական, սոցիալական, տնտեսական մշակութային իրավունքների եւ ազատությունների իրականացման համար բարենպաստ պայմանները, հասարակական կյանքում նրանց հավասար մասնակցության եւ արդյունավետ սոցիալական ներառման հարցերը:
Օրենքներից մեկով, ըստ փոխնախարարի, պատասխանատվություն է սահմանվելու հաշմանդամություն ունեցող անձանց լիարժեք մատչելի միջավայր ապահովելու համար:
Կարդացեք նաև
«Անձի ֆունկցիոնալության գնահատման» օրենքով էլ հաշմանդամության գնահատման նոր մեխանիզմ է սահմանվելու, այն, ինչպես Գասպարյանն ասաց, չի լինելու ներկայումս գործող բժշկասոցիալական փորձաքննության հանձնաժողովների տրամաբանությամբ. «Այն լինելու է բազմամասնագիտական խումբ, ռեեստրն արդեն ձեւավորվում է, այստեղ ընդգրկված անձինք վերապատրաստվելու են, հետո անցնեն աշխատանքի: Ռեեստրը չի լինելու հիմնական հանձնաժողով, այլ պատահականության սկզբունքով են ընտրվելու մասնագետները, որոնք գնահատման գործընթացն են կիրականացնելու: Գնահատման արդյունքում լինելու է ոչ թե հաշմանդամության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կարգ եւ հաշմանդամ երեխա կարգավիճակ, այլ լինելու է՝ թույլ, միջին, ծանր, խորը ֆունկցիոնալ սահմանափակման վերաբերյալ որոշում»: Գասպարյանն ասաց, որ սա ենթադրում է ծառայությունների մատուցման անհատական ծրագիր՝ յուրաքանչյուր քաղաքացուն փորձելու են առավելագույնս օժանդակել համապատասխան ծառայությունների միջոցով, որպեսզի իրենք հաղթահարեն իրենց ֆունկցիոնալ սահմանափակումները:
«Ծուռ նստենք՝ դուզը խոսենք՝ այսօր հաշմանդամություն ունեցող անձին 26500 դրամ կենսաթոշակ է տրվում, 26500 դրամով հաշմանդամություն ունեցող անձը կարո՞ղ է հաղթահարել իր ֆունկցիոնալ սահմանափակումը Հայաստանի հանրապետությունում: Ոչ: Հետեւաբար, մեր խնդիրը ամեն անձին ամբողջական անհատական կարիքի գնահատում իրականացնելն է, եւ դրանից ելնելով անձին մատուցել ծառայություններ: Այսինքն, անցում ենք կատարում նաեւ ոչ դրամային ծառայությունների գործընթացին: Ասենք՝ եթե մարդը տեսողության խնդիրներ ունի եւ գնահատում է իրականացվել, գրել են՝ անձը կարո՞ղ է օգտվել սպիտակ ձեռնափայտից, շատ ծառայությունից, անձնական օգնականի ծառայությունից եւ պետությունը պարտավորվում է նվազագույն ծառայությունն ապահովել, օրինակ՝ սպիտակ ձեռնափայտից օգտվել սովորեցնել: Հավելյալ ծառայություններն էլ, որոնք ամբողջական գնահատում կունենան, քաղաքացին կիմանա՝ ինքն ինչ ծառայությունից կարող է օգտվել իր նախաձեռնությամբ»:
Գեմաֆին Գասպարյանը նաեւ ասաց, որ այս նախագծերը նախատեսում են մինչեւ ամսվա վերջ ուղարկել կառավարություն, եթե այն հաստատվի, ապա ԱԺ է ուղարկվելու. «Հույս ունեմ, որ այս տարի օրենքները կընդունվեն»:
Նելլի ԲԱԲԱՅԱՆ
