1965 թվականի հունիսին արցախցի 13 մտավորականներ նամակ հղեցին ԽՍՀՄ ղեկավարությանը՝ ներկայացնելով պաշտոնական Բաքվի կողմից արցախահայերի նկատմամբ վարվող խտրական քաղաքականությունը և պահանջելով Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի վերամիավորումը մայր Հայաստանի հետ։
Հայոց պատմության մեջ «13-ի նամակ» անունով հայտնի այս փաստաթուղթը կազմվել էր արցախցի մտավորականների կողմից՝ ԽՍՀՄ գրողների միության ԼՂ մարզային բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղար Բագրատ Ուլուբաբյանի գլխավորությամբ։
Մարզային իշխանությունների և մասնավորապես մարզկոմի առաջին քարտուղար Գուրգեն Մելքումյանի թողտվությամբ կազմակերպվել է նաև ստորագրահավաք, որի ընթացքում նամակին միացել են շուրջ 10 հազար արցախցիներ։
Արցախի հանրային հեռուստատեսության «Պահոց» հաղորդաշարը 2015թ. անդրադարձել էր փաստաթղթի հեղինակներին ու նրանց ճակատագրին։


















































