«Արցախի զբոսաշրջության և մշակույթի զարգացման գործակալություն» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սերգեյ Շահվերդյանը գրում է․
«Նրանք Հայաստան էին եկել որպես մարզիկներ, բայց կռվում էին Ջերմուկի համար։
2022 թվականի սեպտեմբերին, երբ Ադրբեջանը հարձակվեց Հայաստանի Հանրապետության տարածքի վրա, հարվածի ուղղություններից մեկը Ջերմուկն էր։ Քաղաքում և նրա շրջակայքում ծանր մարտեր էին ընթանում, իսկ ադրբեջանական ստորաբաժանումներին հաջողվել էր մի քանի կիլոմետր առաջանալ Հայաստանի տարածքի խորքեր։
Սակայն կա մի պատմություն, որի մասին երկար ժամանակ շատ քչերը գիտեին։
Այդ օրերին Արցախից Հայաստան ժամանեցին հատուկ նշանակության ուժերի մարտիկներ։ Հայաստան մուտք գործելու համար նրանք սահմանը հատեցին մարզիկների անվան տակ, իսկ այնուհետև մասնակցեցին Ջերմուկի պաշտպանությանը։
Նրանց համար գոյություն չուներ հարց, թե որտեղով է անցնում Հայաստանի և Արցախի միջև քաղաքական սահմանը։ Երբ հարձակման է ենթարկվում հայկական հողը, այն պետք է պաշտպանել։ Հենց այդ պատճառով էլ հատկապես ծանր է հիշել, թե ինչ տեղի ունեցավ մեկ տարի անց։
Մարդիկ, որոնք մեկ տարի առաջ պատրաստ էին իրենց կյանքը վտանգել՝ պաշտպանելով Ջերմուկը, այժմ իրենք էին հայտնվել ադրբեջանական առաջխաղացման դեմ՝ մենակ։
Սա արդեն միայն ռազմական կամ քաղաքական ռազմավարության հարց չէ։ Սա մարդկային և ազգային համերաշխության, պատասխանատվության ու հիշողության հարց է։ Չի կարելի մոռանալ նրանց պատմությունը, ովքեր 2022 թվականի սեպտեմբերին օգնության հասան Ջերմուկին։ Որովհետև այդ պատմությունը մեզ հիշեցնում է. ամենածանր պահերին ժողովրդի ճակատագիրը որոշում են ոչ թե հայտարարություններն ու քաղաքական ձևակերպումները, այլ մարդկանց՝ միմյանց պաշտպանելու պատրաստակամությունը։
Ոմանք իրենց պարտքն էին համարում պաշտպանել հայկական հողը՝ անկախ նրանից, թե որտեղ էր այն գտնվում։ Մյուսները որոշեցին, որ Արցախի 120 հազար հայերի ճակատագիրը կարելի է թողնել բացառապես «չճանաչված հանրապետության ներքին գործը»։
Երբեմն իրական պետական սահմանը քարտեզով չի անցնում, այլ անցնում է մարդու պատրաստակամության միջով՝ կանգնելու նրանց կողքին, ովքեր պաշտպանում են իրենց հայրենիքը»։
