ՀՅԴ Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերի գրասենյակի ղեկավար Կիրո Մանոյանը «Տեսակետ» ակումբում խոսելով տարածաշրջանային գործընթացների, մասնավորապես, պատերազմի հավանականության մասին՝ ասաց. «Անշուշտ, ոչ ոք չի կարող ասել, որ չի լինի պատերազմ: Այսպես կոչված խաղաղության դարաշրջանից խոսողն ասում է. կարող է պայմանագիր ստորագրենք եւ հաջորդ օրը պատերազմ սկսվի: Դա հիմնականում կախված է Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի ծավալապաշտական քաղաքականությունից: Երկուսն էլ տարբեր պատճառներով ուզում են իրավիճակը փոխել: Իրականում եւ 2020-ի 44-օրյա պատերազմից հետո եւ հատկապես հիմա՝ Ուկրաինայի պատերազմի պատճառով, տարածաշրջանում անորոշությունները շատ են: Թուրքիան ու Ադրբեջանը ուզում են օգտվել այդ առիթից: Այդ պատճառով չի կարելի ասել, որ բացառված է պատերազմը: Չի կարելի ասել նաեւ, որ անկասկած կլինի պատերազմ:
Թուրքիան եւ Ադրբեջանը մի քիչ տարբեր դրդապատճառներ ունեն, թե ինչու պետք է պատերազմի գնալ: Բայց հաշվի առնելով իրենց այդ տարբերությունները, ինչ-որ տեղ կարող է նաեւ դրանք պատճառ դառնան, որպեսզի չլինի պատերազմ: Օրինակ, Թուրքիայում ընդամենը 6-7 ամսից ընտրություններ են: Էրդողանը միշտ փորձել է ստեղծել այնպիսի իրավիճակներ, որպեսզի ինքը ավելի գեներացնի իրենց հասարակությունը, եւ պատերազմը հնարավորություններից մեկը կարող է լինել: Բայց մյուս կողմից նաեւ բավական մեծ ճնշում կարող է լինել Թուրքիայի վրա, որ ոչ միայն ինքը չձեռնարկի ինչ-որ բան, այլ նաեւ իր հնարավորությունն օգտագործի՝ Ադրբեջանին թույլ չտալու ինչ-որ քայլ ձեռնարկել:
Բայց մենք տեսնում ենք, որ այդ երկու պետությունների հատկապես ռազմական ղեկավարությունը արդեն համարյա դարձել կամ դառնում է մեկ: Դա եւս ինչ-որ տեղ մտահոգվելու հիմք է տալիս: Եվ մենք մեր աշխատանքները պետք է ըստ այդմ կենտրոնացնենք: Այսինքն, եթե Թուրքիան է լինելու բանալին, որ Ադրբեջանը կգնա մեծ պատերազմի կամ ոչ, նաեւ պետք է այդ ուղղությամբ աշխատենք: Այսինքն, Թուրքիային փորձենք զսպել: Թուրքիային ցանկության դեպքում կարելի է, որ զսպեն, օրինակ, ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանը: Դա մենք տեսել ենք Սիրիայում»:
Կիրո Մանոյանը այսօրվա տարածաշրջանային անորոշության շարժառիթներից համարում է Իրանին թուլացնելու ցանկությունը՝ օգտվելով այնտեղի ներքին իրադարձություններից եվ տեղ-տեղ քաջալերելով դրանք: «Իրանն այդ շրջանակների համար եւս կարեւոր թիրախ է: Թուրքիան, Ադրբեջանը եւ Արեւմուտքն այդպես փորձում են ստեղծել մի իրավիճակ, որ Իրանի ազդեցությունը թուլանա: Բայց միշտ չէ, որ այդ հաշվարկները ճիշտ են լինում: Օրինակ, Իրաքում հենց Արեւմուտքի ներխուժումը պատճառ եղավ, որպեսզի Իրանի ազդեցությունը Իրաքում շատ ավելի մեծանա, քան էր մինչեւ ներխուժումը: Սակայն դա չի նշանակում, որ այդ ուժերը չեն գիտակցում, որ իրենք ճիշտ չէին: Խնդիր է՝ Իրանը կկարողանա՞ ներքին եւ արտաքին ճնշումներին դիմագրավել այնպես, որպեսզի կարողանա մեկ տարածքային ամբողջականությունը պահպանող պետություն դուրս գալ: Հազարավոր տարիներ կարողացել են: Եվ մենք այստեղ էլ մեր աշխատանքը վերադասավորելու անհրաժեշտություն ունենք, ինչը ես այս իշխանությունով չեմ տեսնում»,-ասաց բանախոսը:
Կարդացեք նաև
Աշոտ ՀԱԿՈԲՅԱՆ
