Այն, որ պետական կառավարման համակարգն իրոք ուռճացված է, երկու կարծիք լինել չի կարող: Եվ որ այն պետք է օպտիմալացնել, դա էլ է անվիճելի: Այսինքն, կառուցվածքային առումով անարդյունավետ համակարգն, իրականում, ի վիճակի չէ ադեկվատ ու ժամանակին արձագանքել այն խնդիրներին և մարտահրավերներին, որոնք այսօր օդ ու ջրի նման անհրաժեշտ են երկրի զարգացման համար:
Բայց որ պետական կառավարման ապարատի կառուցվածքային փոփոխությունները պետք է բխեն հստակ ծրագրերից ու տեսլականից, սա նույնպես անվիճելի է:
Տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանը «Փաստի» հետ զրույցում անդրադառնալով հոկտեմբերի 4-ի՝ վարչապետի հանձնարարականի կատարման մասին փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի և ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանի կողմից կազմված արձանագրման բովանդակությանը՝ նշեց, որ թեև պետական միջոցները թույլ չեն տալիս եղած «ճոխությունները» պահպանել, բայց միևնույն ժամանակ հեղափոխական ալիքի վրա իշխանության եկած քաղաքական ուժը կանգնած է իր կողմից հայտարարված ծրագրերի պարտադրանքի առջև: Ուստի, պրոֆեսիոնալ, արդյունավետ և մրցունակ կառավարում իրականացնելու համար պետք է ամեն ինչ անի, որ ռեֆորմները բխեն պետական ծրագրից, ինչը, ցավոք, ինչպես երևում է արձանագրումներից, այդպես չէ:
Խոսելով առհասարակ պետական կառավարման համակարգի օպտիմալացման միջազգային փորձի մասին՝ տնտեսագետը նշեց, որ զարգացած երկրներում կառավարման համակարգերն ավելի կոնսերվատիվ բնույթ ունեն և հակված են ավելի ճկուն քաղաքականություն վարել:
«Կան նաև այլընտրանքային մոտեցումներ, այսինքն՝ ծառայություններ, որոնք ոչ թե պետական չինովնիկներն են մատուցում, այլ պետությունն այն գնում է մասնավորից: Այս այլընտրանքը յուրաքանչյուր երկիր յուրովի է լուծում, և պետական ծառայողների թվաքանակն անընդհատ փորձում են օպտիմալացնել: Այսինքն, բոլորը ցանկանում են ունենալ այնպիսի պետական կառավարման կառուցվածք և այնքան ծառայող, ինչքան անհրաժեշտ է: Այն, որ մեր պետական կառավարման համակարգն ուռճացած է, միանշանակ է: Բայց դա իր պատճառներն ունի, այդ թվում՝ նաև քաղաքական: Եվ քանի որ պետական կառավարման համակարգը նաև քաղաքական ծառայություններ է մատուցել, իսկ աշխատողներն էլ ընտրությունների ժամանակ ձայներ ապահովելու գործառույթ են իրականացրել, ուստի քաղաքական որոշում է կայացվել թեկուզ ցածր աշխատավարձով, բայց երաշխավորված աշխատանքով ապահովել: Իսկ թե ինչ տեղի կունենա պետական կառուցվածքի հետ, ինչպիսի ֆունկցիաներ այն կիրականացնի, պետական կառույցը ինչպիսի բովանդակություն, իսկ պետական ծառայողն ինչպիսի ծանրաբեռնվածություն, աշխատանքային օրակարգ պետք է ունենա՝ եղել է երկրորդական, եթե չասենք՝ չորրորդական հարց»,- ասաց Ա. Մարգարյանը:
Եվ այս պայմաններում, երբ մի կողմից փաստացի պետական ծրագիր չկա, իսկ մյուս կողմից փորձ է արվում պարտադրված ձևով ռեֆորմ իրականացնել, ո՛չ մասնագետների, ո՛չ էլ հասարակության համար չի կարող հասկանալի լինել, թե պետական ինստիտուտներն ինչ սկզբունքով ու նպատակով են օպտիմալացվելու: Տնտեսագետի կարծիքով, այդ ամենից խուսափելու համար պետք է կառավարության կողմից իրականացվելիք քայլերը լինեն տեսանելի, հիմնավորված և ներկայացված լինեն այն այլընտրանքները, որոնք առաջարկվելու են:
ԱՐՄԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
