Հարցազրույց ֆրանսիացի գրող, քաղաքագետ, Եվրախորհրդարանի նախկին պատգամավոր Այմերիկ Շոպրադի հետ
– Ի՞նչ կլինի Հայաստանի հետ, եթե, ի վերջո, որոշի դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից։
– Եթե Հայաստանը որոշի դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից՝ հանուն ԵՄ-ի, ապա Ռուսաստանը կանի բոլոր անհրաժեշտ եզրակացությունները։ Ռուսաստանը Հայաստանի առաջատար առեւտրային գործընկերն է։ 2025 թ. արտաքին առեւտրի 35%-ը Ռուսաստանի հետ առեւտրաշրջանառության մասն է կազմում։ Հայաստանը կկորցնի իր սննդամթերքի, էլեկտրական սարքերի, խմիչքների, թանկարժեք քարերի եւ այլնի արտահանման հիմնական ուղին։ Կկորցնի իր էներգիայի, մետաղների, հացահատիկային մշակաբույսերի եւ այլնի կարեւորագույն աղբյուրը։ Ես վստահ չեմ, որ Եվրամիությունը կարող է փոխարինել այդ ամենը։
– Հայաստանը ԵՄ անդամ կդառնա՞, տեսնո՞ւմ եք նման հնարավորություն:
Կարդացեք նաև
– Ես այդպես չեմ կարծում։ Եվրամիությունը լուրջ ինքնության ճգնաժամ է ապրում։ Միացյալ Թագավորությունը դուրս է եկել ԵՄ-ից։ ԵՄ երկրների մեծ մասում առաջատար քաղաքական կուսակցությունները ցանկանում են իրենց երկիրը դուրս բերել ԵՄ-ից։ Մարդկանց մեծ մասն անվստահություն է տածում Եվրամիության նկատմամբ, բացառությամբ ամենատարեց հատվածի, որը մեծացել է դաշնային Եվրոպայի ուտոպիայում։ Եվրամիությունը ոչնչացրել է Արեւմտյան Եվրոպայի գրեթե բոլոր երկրների ազգային արդյունաբերությունն ու գյուղատնտեսությունը։ Թույլ է տվել մուսուլմանների զանգվածային ներգաղթ, որը ոչնչացրել է եվրոպական հասարակությունների անվտանգությունը։ Եվրամիությունը ճգնաժամի մեջ է. նախ պետք է ինքը գոյատեւի եւ խուսափի քայքայվելուց: Ակնհայտ է, որ նոր երկրների ինտեգրման նպատակը չկա։ ԵՄ-ի՝ Հայաստանին տված այս խոստումը գայթակղություն է. դա ծառայում է միայն Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների լարվածության սրմանը, քանի որ եվրոպացի շատ առաջնորդներ փորձում են պահպանել ԵՄ համախմբվածությունը՝ հորինելով ընդհանուր թշնամի` Ռուսաստանը:
– Հայաստանի շահերի համար ո՞րն է ավելի իրատեսական՝ ԵԱՏՄ-ում մնա՞լը, թե՞, այնուամենայնիվ, Եվրոպա գնալը։
– Ակնհայտ է, որ ռեալիզմը հետեւյալն է․ չպետք է թույլ տալ, որ խախտվի սեփական պատմությունը։ Պատմականորեն, Հայաստանը մոտ է Ռուսաստանին. Ռուսաստանն աշխարհաքաղաքական եւ տնտեսական գործընկեր է, որը, իհարկե, կատարյալ չէ եւ որը բավականաչափ չաջակցեց Հայաստանին Ադրբեջանի հետ պատերազմների ժամանակ, քանի որ ձգտում էր պահպանել միջնորդի իր դերը, բայց, այնուամենայնիվ, Հայաստանի պատմական գործընկերն է։ Ֆրանսիայում կա մի ասացվածք, որն ասում է. «Վտանգավոր է երես թեքել այն ամենից, ինչը ձեռքի տակ ունես, լրիվ անհայտի համար»: Հայաստանում նրանք, ովքեր բորբոքում են ԵՄ երազանքը, մարդկանց հավատացնում են Եվրոպա գնալու մասին, ստախոսներ են, նրանք երազներ են վաճառում, եթե հանրությունը նրանց հավատա, հայոց զարթոնքը դժվար է լինելու:
Հայկա ԱԼՈՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Հրապարակ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
