Ռուսաստանի «Ռոսսելխոզնադզոր»-ը (Վետերինարային և ֆիտոսանիտարական վերահսկողության ռուսական դաշնային ծառայություն) 2026 թվականի մայիսի 30-ից արգելել է Հայաստանից Ռուսաստան թարմ լոլիկի, վարունգի, պղպեղի, կանաչեղենի և ելակի ներմուծումը։
Գերատեսչության հայտարարության մեջ նշված է, որ մատակարարումների վրա կսահմանվեն «ժամանակավոր սահմանափակումներ», «քանի դեռ չի մշակվել համապատասխան ալգորիթմ՝ ներմուծվող արտադրանքի անվտանգությունն ապահովելու նպատակով»։
«Որոշումն ընդունվել է Ռուսաստան հայկական մրգերի և բանջարեղենի արտադրանքի մատակարարման ընթացքում խախտումների քանակի աճի կապակցությամբ և ֆիտոսանիտարական անվտանգության ապահովման միտումով»,- ասված է «Ռոսսելխոզնադզոր»-ի հայտարարության մեջ։
Համաձայն հաղորդագրության՝ 2026 թվականի մայիսի 21-ից մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում գերատեսչությունն իրականացրել է հայկական ձեռնարկությունների ստուգում, «որի ընթացքում հայտնաբերվել են մի շարք խախտումներ»։
Կարդացեք նաև
Ավելի վաղ «Ռոսսելխոզնադզոր»-ն արգելել էր ծաղիկների ներմուծումը Հայաստանից Ռուսաստան։ Մեկ այլ գերատեսչություն՝ «Ռոսպոտրեբնադզոր»-ը, կասեցրել էր հայկական երեք խոշոր արտադրողների ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը, նաև արգելել էր Հայաստանից «Ջերմուկ» հանքային ջրի ներկրումն ու վաճառքը Ռուսաստանում։
Փորձագետների և հասարակության գնահատմամբ՝ սա տեղի է ունենում Մոսկվայի և Երևանի միջև հարաբերությունների աննախադեպ լարվածության ֆոնին։
Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին Երևան էր ժամանել ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն, և ստորագրվել են մի քանի համաձայնագրեր։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն աջակցություն է հայտնել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին։
Հայաստանին օգնության միջոցառումների շրջանակում Եվրամիությունը պլանավորում է չեղարկել երկրից ներմուծվող արտադրանքի 80%-ի մաքսատուրքերը։ Այս մտադրության մասին Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հայտարարել է հուլիսի 2-ին Երևանում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպումից հետո։
«Bloomberg»-ի հաղորդմամբ՝ մաքսատուրքերը չեն տարածվի Եվրամիություն թարմ մրգերի և բանջարեղենի, նաև ալկոհոլային ու ոչ ալկոհոլային խմիչքների ներմուծման վրա։
Եվրամիությունը Հայաստանին կհատկացնի նաև 52 միլիոն եվրո և երկիր կուղարկի փորձագետների՝ Եվրամիության երկրներ հայկական արտադրանքի արտահանման ընդլայնմանը նպաստելու ակնկալիքով։
Հունիսի կեսերին «Financial Times»-ը տեղեկություն էր տարածել Հայաստանից ներմուծվող արտադրանքը մաքսատուրքերից ազատելու Եվրամիության մտադրության մասին։ Պարբերականի հարցին ի պատասխան՝ փորձագետներն այն ժամանակ նշել էին, որ Հայաստանը կարող է դժվարությունների բախվել շուտ փչացող ապրանքների տրանսպորտային փոխադրման հարցում, քանի որ դեպի ծով ուղիղ ելք չունի։
Ընթացող տնտեսական իրադարձությունները տարածաշրջանի ուշադրության կենտրոնում են։
Հայաստանից գյուղմթերքի և ալկոհոլի ներմուծումն արգելելու Մոսկվայի որոշումը և դրան զուգահեռ Եվրամիությունից ու ԱՄՆ-ից Երևանին ցուցաբերվող աջակցությունը դարձել են հարավկովկասյան տարածաշրջանի ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը։ Այս հարցին ակտիվորեն անդրադառնում են նաև Վրաստանում, քանի որ ստեղծված աշխարհաքաղաքական իրողությունն ուղղակիորեն առնչվում է պաշտոնական Թբիլիսիի տնտեսական ու լոգիստիկ շահերին։
Փորձագիտական շրջանակներում այս իրադարձությունների շուրջ առկա են մի քանի հիմնական տեսակետներ ու կանխատեսումներ։
Վերլուծաբանների մեծ մասը համակարծիք է, որ «Ռոսսելխոզնադզոր»-ի սահմանած արգելքները բացառապես քաղաքական դրդապատճառներ ունեն։
Փորձագետները նշում են, որ Մոսկվան ավանդաբար օգտագործում է տնտեսական էմբարգոն (առևտրային արգելքը) որպես «մտրակի» մեխանիզմ այն հարևանների դեմ, որոնք փորձում են մերձենալ Արևմուտքին։
Վրացի տնտեսագետներն ու լոգիստիկայի ոլորտի մասնագետները հատուկ ուշադրություն են դարձնում Եվրամիության նոր նախաձեռնությանը, որով նախատեսվում է չեղարկել հայկական մթերքի մաքսատուրքերի 80%-ը։ Քանի որ Հայաստանը դեպի ծով ուղիղ ելք չունի, դեպի եվրոպական շուկա նրա հիմնական ցամաքային և ծովային ուղիներն անցնում են Վրաստանի տարածքով։
Մի կողմից, ըստ փորձագետների, սա կարող է մեծացնել Վրաստանի՝ որպես տարածաշրջանային տարանցիկ հաբի (հանգույցի) դերն ու ապահովել լրացուցիչ եկամուտներ բեռնափոխադրումներից։
Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուր կայքում։
