Csi-int.org/ՄՈՆՏՐՈ — Քրիստոնեական համերաշխության միջազգային կազմակերպության (CSI), Շվեյցարիայի հայկական և հայամետ կազմակերպությունների խորհրդի (CAAS) և Շվեյցարիա-Հայաստան ասոցիացիայի ներկայացուցիչները երեքշաբթի օրը մամուլի ասուլիս են անցկացրել՝ Մոնտրոյի ամենամյա «Septembre Musical» փառատոնի կազմակերպիչներին հրատապ հարց ուղղելու․ նրանց նպատակն Ադրբեջանի «սպիտակեցո՞ւմն» է։
Մամուլի ասուլիսի պատճառը սեպտեմբերի 14-ին նախատեսված՝ Ադրբեջանին նվիրված գալա-ծրագիրն էր, որն իրականացվում է Ադրբեջանի մշակույթի նախարարության հետ համագործակցությամբ և, ըստ ծրագրի, նպատակ ունի Բեռնի ու Բաքվի միջև ձևավորել «երկարաժամկետ ռազմավարական գործընկերություն»։
Ծրագրի գովազդային նյութերում որևէ ակնարկ չկա Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) բնիկ հայկական բնակչության դարավոր, հազարամյակների պատմություն ունեցող ժառանգության՝ Ադրբեջանի կողմից շարունակվող ոչնչացման և աղավաղման մասին։
Չի հիշատակվում նաև Ադրբեջանի կողմից տասը ամիս տևած շրջափակման և ռազմական հարձակման մասին, որի հետևանքով ընդամենը երեք տարի առաջ տարածաշրջանից հեռացվեց 120,000 հայերից բաղկացած ամբողջ բնակչությունը։
Կարդացեք նաև
Փոխարենը, փառատոնի սոցիալական ցանցերի հրապարակումներում Ադրբեջանը ներկայացվում է որպես «ավելի քան 5000 տարվա մշակույթի բնօրրան»։
Շվեյցարիայի հայկական և հայամետ կազմակերպությունների խորհրդի (CAAS) նախագահ Սարգիս Շահինյանի խոսքով՝ նման ձևակերպումը ենթադրում է, որ ծրագիրը կարող է օգտագործվել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կեղծ պնդումն առանց քննադատության տարածելու համար, թե հայերը հազարավոր տարիներ չէ, որ ապրել են այդ տարածաշրջանում, այլ այնտեղ վերջերս են հայտնվել, և որ ամբողջ Հայաստանն «Արևմտյան Ադրբեջան» է։
Քրիստոնեական համերաշխության միջազգային կազմակերպության (CSI) հանրային շահերի պաշտպանության հարցերով տնօրեն դոկտոր Ջոել Վելդկամփը հարց է ուղղել՝ փառատոնի կազմակերպիչները պատրա՞ստ են արդյոք հավանական այն սցենարին, որ Ադրբեջանը սեպտեմբերի 14-ի միջոցառումը կօգտագործի հայկական ժառանգությունը որպես սեփականը ներկայացնելու համար։
«Անշուշտ, այս ծրագիրը մշակվել է Ադրբեջանի մշակույթի նախարարության կողմից՝ նույն մշակույթի նախարարության, որը Լեռնային Ղարաբաղում գտնվող 12-րդ դարի հայկական այս վանքը՝ Դադիվանքը, ներկայացնում է որպես ադրբեջանական», – ասել է Վելդկամփը՝ լուսանկարը ցույց տալով։
Նա հարց է հղել՝ ինչպե՞ս կարող է Ադրբեջանի կառավարության հետ համագործակցող կազմակերպիչը միջոցառման ընթացքում ներկայացնել հայկական մշակույթը։
«Այնքան շատ ոլորտներ կան, որտեղ այս միջոցառումն իսկապես կարող է վերածվել պատմական փաստերի բավականին լուրջ աղավաղման, և այդ աղավաղումն իրական հետևանքներ ունի իրական մարդկանց համար, որոնք էթնիկ զտումների զոհեր են», – ասել է նա։
«Եթե փառատոնի կազմակերպիչները չեն կարծում, որ իրենք ի վիճակի են գնահատելու միջոցառման ընթացքում հնչեցվող բոլոր պատմական պնդումները, ապա նրանք պետք է անհապաղ մտածեն, թե ինչ քայլեր կարող են ձեռնարկել՝ կանխելու իրենց՝ որպես Ադրբեջանի իմիջը մաքրելու գործիքի, օգտագործումը», – ասել է Ջոել Վելդկամփը։
Նա նշել է, որ Ադրբեջանի լայնածավալ լոբբիստական գործունեությունը պետք է մտահոգության առարկա լինի նաև ամբողջ Շվեյցարիայի համար։
«Շվեյցարիան մարդու իրավունքների պաշտպանության և, մասնավորապես, հալածվող հայ ժողովրդի պաշտպանության երկարատև ավանդույթ ունի», – ասել է նա։
«Կարծում ենք, որ եթե Շվեյցարիայի ժողովուրդը հասկանա Ալիևի վարչակարգի իրական բնույթը, ապա կմերժի նրա հետ «երկարաժամկետ ռազմավարական գործընկերության» գաղափարը»։
Լուսանկարում՝ Սարգիս Շահինյանը և դոկտոր Ջոել Վելդկամփը 2026 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Մոնտրոյում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ նախազգուշացնում են, որ «Septembre Musical» փառատոնը վտանգում է վերածվել Ադրբեջանի մարդու իրավունքների խախտումների սպիտակեցման գործիքի։
