«Հրապարակը» զրուցել է լեզվաբան, Մանկավարժական համալսարանի հեռուստալրագրության ամբիոնի վարիչ Լեւոն Գալստյանի հետ:
– Քաղաքական խոսքի մշակույթն ինչպիսի՞ն պետք է լինի: Քաղաքակիրթ երկրներում հեռուստաեթերից հայհոյելը, վիրավորելը, փողոցային բառապաշարով ուղերձներ հղելը, միմյանց ներքնազգեստների մասին խոսելը, իրար անձնական կյանք մտնելը կարո՞ղ են համարվել ընդունելի եւ նորմալ երեւույթ, թե՞ սրանք, այնուամենայնիվ, կատեգորիկ մերժելի երեւույթներ են:
– Նախ, ուզում եմ մեր զրույցը սկսել՝ հղում անելով «Լեզվի մասին» օրենքի պահանջներին: Կա մի այսպիսի պահանջ, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները պարտավոր են պահպանել լեզվի անաղարտությունը: Դա օրենսդրական պահանջ է, որը շատ հստակ է ձեւակերպված: Մանավանդ հրապարակային խոսքում, երբ խոսքն ուղղված է բազմությանը, բոլորը պարտավոր են խոսել կոռեկտ: Ի դեպ, դա հյուրի կամ հյուրերի պարտականությունն է, այլ ոչ թե լրագրողի: Հյուրը պաշտոնական խոսքի կրող է: Հաճախ մարդիկ «պաշտոնական» բառը շփոթում եւ կապում են միայն պաշտոնյաների հետ, սակայն դա այդպես չէ: Ցանկացած ոք, ով խոսում է հանրության համար, անկախ այն բանից, թե ինչ մասնագիտություն ունի. պատգամավոր է, թե ուղղակի քաղաքացի, պարտավոր է հետեւել իր խոսքին՝ լեզվական կանոնները պահպանելով: Եթերից հնչող գռեհկաբանությունները, հայհոյանքը քննարկելն անգամ անհարմար է: Հայհոյանքն ու վիրավորանքը եթերից պետք է բացառել:
– Իսկ Դուք հետեւե՞լ եք Հ1-ի հայտնի բանավեճերին եւ ի՞նչ կարծիք ունեք դրանց մասին:
Կարդացեք նաև
– Մի պահ մի քանի դրվագ դիտեցի, կարծիքս բացասական է: Շատ վատ կարծիք ձեւավորեցի: Մեր ժողովուրդը հատուկ վերաբերմունք ու ակնածանք ունի բարեկիրթ խոսքի նկատմամբ: Նրանք, ովքեր մտածում են, որ փողոցային բառապաշարով շահում են մարդկանց համակրանքը, չարաչար սխալվում են: Տեղի է ունենում լրիվ հակառակը: Մտածում են, որ լեզվական ամենաթողությամբ կարող են անմիջական երեւալ, բայց դա անպատկառություն է: Մարդը կարող է լինել բարբառախոս եւ դժվարանալ խոսել գրական հայերենով, ինչը միանգամայն նորմալ երեւույթ է, սակայն հասարակության առաջ հանդես գալ հայհոյանքներով եւ գռեհիկ խոսքով, անթույլատրելի է:
Հայկ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Հրապարակ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
