Դոկտոր Քեյվան Ղանին՝ Փարս հելալ Քասփիան տնտեսության բաժնետեր և գործադիր տնօրենը հրապարակել է իրանցի գործարարների նամակը
Իրանցի գործարարների կողմից հայ գործարար և ներդրող Գագիկ Ծառուկյանի դեմ ներկայացված բողոքի գործի շրջանակում նրա փաստաբան պարոն Սարգսյանի այն պնդումները, թե գործը քաղաքական բնույթ ունի, չեն համապատասխանում իրականությանը։ Նա իր հարցազրույցում հայտարարել է, որ իրանցի գործարարների բողոքը պարզապես առիթ է դարձել պարոն Ծառուկյանի նկատմամբ դատական գործողություններ իրականացնելու համար։ Սակայն իրականությունն այլ է։
Այս գործով բողոք ներկայացրած մի շարք իրանցի գործարարներ նշել են մի շարք կարևոր հանգամանքներ։ Առաջինն այն է, որ նրանց բողոքը վերաբերում է պարոն Ծառուկյանի կողմից ենթադրյալ խարդախությանը, մաքսանենգությանը և փողերի լվացմանը։ Բողոքի ներկայացման գործընթացը սկսվել է դեռևս 2023 թվականի վերջից՝ Իրանում և Հայաստանում, իսկ դրա հիմնավորվածությունը հաստատվել է երկու երկրների իրավական և դատական մարմինների հարցումների հիման վրա։ Հետևաբար, խոսքը քաղաքական տարաձայնության մասին չէ։
Բողոքի մեջ ներկայացված հանգամանքների հիմնավորվածության հիմնական պատճառը, ըստ իրանցի գործարարների, այն է, որ Իրանի մաքսային ծառայության և ոստիկանության տվյալներով՝ իրենք պարոն Ծառուկյանին ուղարկած ապրանքները հասցվել են նրան, սակայն Հայաստանի մաքսային և իրավապահ մարմինների քննությամբ պարզվել է, որ նա դրանք յուրացրել է։ Հայաստանի դատական մարմինները, համագործակցելով ոստիկանության և մաքսային ծառայության հետ, ինքնուրույն քննություն են իրականացրել և, ըստ իրանցի գործարարների, հաստատել փաստաթղթերի կեղծման, մաքսանենգության և խարդախության փաստերը։ Իրանի պետական մարմինները ևս պաշտոնական նամակով դիմել են Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ խնդրելով հետևողական լինել այս հարցում։
Կարդացեք նաև
Հայաստանի մաքսային մարմինները համադրել են Իրանի մաքսային ծառայության կողմից ձևակերպված բոլոր ապրանքային փաստաթղթերն ու բեռնագրերը և, ըստ իրանցի գործարարների, պարզել, որ պարոն Ծառուկյանն ու նրա գործընկերները կեղծել են Իրանից ներմուծված ապրանքների վերաբերյալ բոլոր հայտարարագրերը, CMR-ները և այլ փաստաթղթեր՝ դրանք քանակական և որակական առումով փոփոխելով իրենց օգտին, ինչի արդյունքում հարյուրավոր միլիոնավոր դոլարների շահույթ են ստացել։ Նրանց պնդմամբ՝ Իրանից օրինական ձևով ներմուծված ոչ մի ապրանքի փաստաթուղթ չի պահպանվել անփոփոխ, և բոլորի դեպքում կատարվել են կեղծումներ։ Սա, ըստ նրանց, խաթարել է երկու երկրների մաքսային համակարգերի բնականոն գործունեությունը։
Իրանցի գործարարները հայտնում են, որ շուրջ 21 միլիոն դոլար արժողությամբ ապրանքներ են ուղարկել իրենց և պարոն Ծառուկյանի համատեղ ընկերություններին, սակայն այդ ապրանքները չեն հայտարարագրվել համապատասխան ընկերությունների անունով և, մաքսային փաստաթղթերի կեղծման միջոցով, վաճառվել են կեղծ կամ թղթային ընկերությունների։ Ստացված եկամուտները, ըստ նրանց, ստացել են պարոն Ծառուկյանն ու նրա գործընկերները։ Ապրանքների մեծ մասի ճակատագիրը մինչ օրս անհայտ է։
Գործով բողոք ներկայացրած իրանցի գործարարները, վերը նշված հանգամանքները հաշվի առնելով, ընդգծում են, որ այս գործը քաղաքական բնույթ չունի, և Հայաստանի լրատվամիջոցները չպետք է դրա շուրջ սխալ պատկերացում ձևավորեն։ Նրանց խոսքով՝ պարոն Ծառուկյանը թույլ է տվել առևտրային լուրջ խախտումներ, որոնք վնասել են Իրանի և Հայաստանի տնտեսական հարաբերություններին։ Նրանք նաև նշում են, որ այդ խախտումները կատարվել են այնպիսի բացահայտ ձևով, որ կարող են նույնիսկ ենթադրություններ առաջացնել երկու երկրների հարաբերությունները վնասելու միտումնավոր փորձերի վերաբերյալ։
Երկրորդ կարևոր հանգամանքն այն է, որ, ըստ իրանցի գործարարների, պարոն Ծառուկյանն ու նրա գործընկերները 2024 թվականից սպառնալիքների և ճնշումների միջոցով խոչընդոտել են իրանցի հայցվորների մուտքը Հայաստան՝ գործի ընթացքին հետևելու նպատակով։ Այդ պատճառով դատական և իրավական գործընթացները շարունակվել են հեռավար եղանակով, և իրականացված ստուգումների ու հարցումների արդյունքում պարոն Ծառուկյանի խախտումները, նրանց պնդմամբ, հաստատվել են։
Նրանք նաև պնդում են, որ պարոն Ծառուկյանը, առանց իրանցի սեփականատերերի գիտության և մասնակցության, տնօրինել է նրանց գույքը, փոխանցել այն կամ կեղծել է նրանց անունից լիազորագրեր և երաշխիքներ։ Բացի այդ, ըստ իրանցի գործարարների, նա նրանց պատկանող ընկերությունների բաժնետոմսերը փոխանցել է առանց նրանց համաձայնության, առանց Հայաստանում նրանց ներկայության և առանց նոտարական գրանցման՝ ստորագրությունները կեղծելու միջոցով։ Այդ ընկերությունների միջոցով իրանցի գործարարները ծրագրում էին Հայաստանում նավթավերամշակման գործարան և բենզալցակայաններ հիմնել, սակայն, նրանց խոսքով, այդ ծրագրերը խափանվել են և իրենք կրել են զգալի վնասներ։
Նրանց պնդմամբ՝ փաստաթղթերի կեղծումն ու խարդախությունը հանգեցրել են նրան, որ այդ ընկերությունները դուրս են եկել իրանական կողմի վերահսկողությունից, դադարեցվել են Հայաստանում իրանական նավթավերամշակման գործարանի և բենզալցակայանների ստեղծման ծրագրերը, ինչն էլ վնասել է երկու երկրների տնտեսական համագործակցությանը։ Նրանք նաև նշում են, որ այդ գործողությունների հետևանքով դադարել է Հայաստանում Իրանի առևտրային կենտրոնի գործունեությունը, այնտեղ գործունեություն իրականացնող ավելի քան 270 իրանական ընկերությունների աշխատանքը, իսկ նրանց գույքը բռնագանձվել է։
Իրանցի գործարարների խոսքով՝ այս բոլոր խախտումների վերաբերյալ առկա են փաստաթղթային ապացույցներ, որոնք հիմք են հանդիսացել պարոն Ծառուկյանի և նրա գործընկերների նկատմամբ ձերբակալման որոշումներ կայացնելու համար։ Նրանք պնդում են, որ եթե այս գործում կա քաղաքական բաղադրիչ, ապա այն պայմանավորված է հենց պարոն Ծառուկյանի գործողություններով, որոնք, իրենց կարծիքով, խոչընդոտել են Իրանի և Հայաստանի տնտեսական համագործակցության զարգացմանը և վնասել երկու երկրների հարաբերություններին։ Նրա նկատմամբ դատական գործողությունները, նրանց խոսքով, հիմնված են գործի նյութերի, ապացույցների և հանգամանքների վրա և քաղաքական բնույթ չունեն։
Իրանցի գործարարները նաև հայտնում են, որ Իրանում ևս քննությունը շարունակվում է։ Նրանց խոսքով՝ մեղադրյալների հանցագործությունները պարզված են, մեղադրանքները ներկայացված են, այժմ ստացվում են վերջին բացատրությունները, որից հետո կհաստատվի վերջնական մեղադրական եզրակացությունը։ Նրանք նշում են, որ Հայաստանի դատարանները նույնպես շարունակում են գործի քննությունը՝ առաջնորդվելով արդարության սկզբունքով, և այս հարցում երկու երկրների իրավական մարմինների դիրքորոշումները համընկնում են։
Իրանցի գործարարների վերջնական պահանջն այն է, որ այս գործը չներկայացվի որպես քաղաքական և դրա բովանդակությունը չհայտարարվի զրպարտություն կամ սուտ։ Նրանց պնդմամբ՝ գործը վերաբերում է պարոն Ծառուկյանի ղեկավարությամբ իրականացված մաքսանենգությանը և փողերի լվացմանը, իսկ դրա բոլոր հանգամանքները լիովին պարզված են։
Գագիկ Ծառուկյանի փաստաբան Էմիլ Խաչատրյանը գրում է.
Ի պատասխան իշխանական մամուլում նախօրեին հրապարակված և ակտիվորեն տարածվող՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիների նամակի վերաբերյալ հարցադրումների՝ անհրաժեշտ եմ համարում ներկայացնել հետևյալ փաստերը։
Նամակի հեղինակ հանդիսացող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիները նախ իրենց երկրում հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում են ներկայացրել իրենց տնօրեն Համլետ Թումանյանի դեմ, որը, ի դեպ, երկար տարիներ եղել է Արման Օլամաեինի հոր մտերիմ ընկերը։
Սակայն Իրանի Իսլամական Հանրապետության իրավասու դատարաններում գործի բազմակողմանի քննության արդյունքում երկրորդ ատյանի դատարանը կայացրել է վերջնական դատական ակտ, որով հստակ արձանագրվել է, որ Համլետ Թումանյանի գործողություններում որևէ հանցակազմ կամ խարդախության հատկանիշ առկա չէ։
Դրանից հետո հայր և որդի Օլամաեինները գրավոր ընդունել են Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ ունեցած 14,5 միլիոն ԱՄՆ դոլարի պարտքը, որի վերաբերյալ կազմվել է համապատասխան պարտավորագիր։ Նրանք ստանձնել են պարտավորություն վերադարձնել այդ գումարը երկու տարվա ընթացքում՝ մինչև 2026 թվականը։
Սակայն պարտքի մարման ժամկետի լրանալուց հետո, իրենց ստանձնած պարտավորությունները կատարելու փոխարեն, հայր և որդի Օլամաեինները հանդես են եկել Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ ակնհայտ անհիմն և իրականությանը չհամապատասխանող մեղադրանքներով։ Այս գործողությունների նպատակը, ըստ առկա փաստերի, ակնհայտորեն իրենց ֆինանսական պարտավորությունների կատարումից խուսափելն ու պարտքի վերադարձը բացառելն է։
Ձեզ են ներկայացվում Իրանի Իսլամական Հանրապետության երկրորդ ատյանի դատարանի վերջնական դատական ակտի բնօրինակը և դրա պաշտոնական հայերեն թարգմանությունը, ինչպես նաև պարտավորագրի պատճենը։ Այս փաստաթղթերը յուրաքանչյուրին հնարավորություն են տալիս սեփական գնահատականը տալ ներկայացված իրողություններին։
Փաստաթղթերի բովանդակությունը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ հնչեցված մեղադրանքները չեն հիմնավորվում օբյեկտիվ փաստերով, իսկ նախաձեռնված քրեական վարույթը հիմնված է այնպիսի պնդումների վրա, որոնք ակնհայտ հակասում են արդեն իսկ գոյություն ունեցող փաստաթղթերին և դատական ակտերին։
