Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը՝ այսօր կայացված վճիռների մասին
V.T. և այլք ընդդեմ Ադրբեջանի գործով (գանգատ թիվ 20075/16) ամբողջական վճիռն՝ այստեղ:
Գործը վերաբերում է հայ ընտանիքի պնդմանը, որ իրենց որդին և եղբայրը՝ Հ.Թ.-ն, զինծառայող, 2016 թվականի ապրիլին Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև տեղի ունեցած ռազմական բախումների ընթացքում խոշտանգվել և գլխատվել է այն տարածքների համար, որոնք այդ ժամանակ կազմում էին չճանաչված «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը» («ԼՂՀ»)։
Չորս օր անց՝ 2016 թվականի ապրիլի 5-ին, ձեռք է բերվել հրադադար, և հակամարտության երկու կողմերի զոհված զինվորների մարմինները դուրս են բերվել. հաղորդվում է, որ դրանցից մի քանիսը վերադարձվել են խեղված վիճակում՝ առանց գլուխների, ձեռքերի և ականջաբլթակների։ Նմանատիպ պնդումներով ևս 21 գանգատ քննության փուլում է (տես՝ K.S. և N.A. ընդդեմ Ադրբեջանի և ևս 21 գանգատ)։
Կարդացեք նաև
Այս գործով դիմողները՝ Վ.Թ.-ն, Լ.Վ.-ն և Ա.Գ.-ն, Հ.Թ.-ի ծնողներն ու քույրն են։ Հ.Թ.-ն «ԼՂՀ» բանակի մայոր էր։ Նրա մարմինը հայտնաբերվել է Ադրբեջանի և «ԼՂՀ»-ի միջև շփման գծի մոտ՝ Թալիշ գյուղի հարևանությամբ։ Ըստ «ԼՂՀ» իշխանությունների քննության և հայ փորձագետի դատաբժշկական եզրակացության՝ Հ.Թ.-ն ծանր վիրավորվել էր այն բանից հետո, երբ նրա ռազմական բեռնատարը դարանակալման էր ենթարկվել, և նրա ձեռքերը, ապա գլուխը կտրել էին, երբ նա դեռ կենդանի էր։
Հիմնվելով Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի վրա (կյանքի իրավունք)՝ դիմողները պնդում են, որ Հ.Թ.-ն արդեն անպաշտպան և մարտունակությունից դուրս էր, երբ գերի էր ընկել ադրբեջանական ուժերի կողմից, և որ նրա հետագա խեղումն ու սպանությունը չարդարացված և անօրինական էին։ Հիմնվելով նաև 3-րդ հոդվածի (խոշտանգումների և անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի արգելք) և 8-րդ հոդվածի (անձնական և ընտանեկան կյանքի նկատմամբ հարգանքի իրավունք) վրա՝ նրանք պնդում են, որ Հ.Թ.-ն խոշտանգվել է մինչև սպանվելը, որ իրենք չեն կարողացել գտնել նրա մարմնի բացակայող մասերը և պատշաճ հուղարկավորություն իրականացնել, և որ դրա հետևանքով կրել են ծայրահեղ հոգեկան տառապանք և վիշտ։ Նրանք նաև հիմնվում են 13-րդ հոդվածի (արդյունավետ իրավական պաշտպանության միջոցի իրավունք) և 14-րդ հոդվածի (խտրականության արգելք) վրա։
2-րդ հոդվածի խախտում
3-րդ հոդվածի խախտում՝ Հ.Թ.-ի խոշտանգման առնչությամբ
3-րդ հոդվածի խախտում՝ դիմողների անձնական տառապանքի առնչությամբ
Արդարացի փոխհատուցում.
- ոչ նյութական վնաս՝ 60,000 եվրո (EUR)՝ համատեղ առաջին երկու դիմողներին, և 30,000 եվրո՝ երրորդ դիմողին,
- ծախսեր և դատական ծախքեր՝ 14,210 եվրո։
2026 թվականի հունիսի 18-ի վճիռներն ու որոշումները
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն այսօր գրավոր ծանուցել է յոթ վճիռ և 17 որոշում։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ստեղծվել է 1959 թվականին Ստրասբուրգում՝ Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների կողմից՝ քննելու Մարդու իրավունքների եվրոպական 1950 թվականի կոնվենցիայի ենթադրյալ խախտումները։
