«Սահմանադրական դատարանի (ՍԴ) որոշումն անակնկալ չէր, բավականին կանխատեսելի էր»,- Ժողովրդավարական ընտրությունների եվրոպական պլատֆորմի (EPDE) կողմից անցկացված «Քվեարկությունից հետո. FIMI-ի մարտավարություններն ու դրանց ազդեցությունը Մոլդովայում և Հայաստանում» թեմայով վեբինարի ընթացքում, անդրադառնալով ՀՀ-ում ընտրական և հետընտրական գործընթացներին, այսպիսի կարծիք հայտնեց Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ծրագրերի ղեկավար Վարդինե Գրիգորյանը։
Ըստ նրա՝ թերևս քաղաքական ուժերի կողմից գոնե ակնկալիք կար, որ ՍԴ-ն կվերականգնի 3 տեղամասերում անվավեր ճանաչված ընտրությունների արդյունքները։
Վարդինե Գրիգորյան
Գնահատելով նախընտրական քարոզարշավն ու ընտրական փուլը՝ Վարդինե Գրիգորյանն ասաց․ «Քննարկումները բևեռացված էին, և քաղաքական ուժերի նպատակն էր բևեռացնել ընտրարշավը որքան հնարավոր է շատ։ Մի կողմն ասում էր, որ մենք երկիր ենք կորցնում և երկիրը տալիս ենք Ռուսաստանին, մյուս կողմն ասում էր՝ երկիրը տալիս ենք Թուրքիային։ Եվ այս համատեքստում էր ՀՀ քաղաքացին կատարում իր ընտրությունը, և նրա դերակատարությունը մեծ էր»։
Ռուսաստանյան Provereno.media-ի գլխավոր խմբագիր Դանիլ Ֆեդկևիչն ասաց, որ ուսումնասիրել են՝ ՀՀ-ում FIMI-ի (ապատեղեկատվություն, օտարերկրյա տեղեկատվական մանիպուլյացիա և միջամտություն) ինչ դրսևորումներ են եղել, որի մասին մեծ հոդված են պատրաստել․
Կարդացեք նաև
«Դա վերաբերում էր հատկապես ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դեմ ապատեղեկատվական պայքարին։ Զուգահեռներ անցկացնելով մոլդովական փորձի հետ՝ նշեմ, որ Հայաստանում ապատեղեկատվությունն ու օտարերկրյա միջամտությունը ինտենսիվ բնույթ ուներ։ Մի կողմից այն շատ ինտենսիվ էր՝ հազարավոր ֆեյքեր էին օգտագործվում նույն նարատիվներն առաջ մղելու և տարածելու համար, բայց միևնույն ժամանակ դրանցից ոչ մեկը չդարձավ որոշիչ։
Այդ կեղծ նարատիվները տարածում էին տելեգրամյան ալիքներով կամ X էջերով, որոնք հատկապես ստեղծվել էին ապատեղեկատվությունը իրավական դարձնելու և տարածելու համար, ինչպես նաև ԶԼՄ-ներում հրապարակելու համար»։
Ատլանտյան խորհրդի թվային դատաբժշկական հետազոտությունների լաբորատորիայի (DFRLab) հետազոտող Վիկտորյա Օլարին էլ, ներկայացնելով իրենց հետազոտությունների արդյունքները, ասաց․ «Մոլդովան ու Հայաստանը մեզ ներկայացնում են ընդհանուր խնդրի երկու տարբերակները։ Հայաստանում և Մոլդովայում կային ապատեղեկատվության, օտարերկրյա տեղեկատվական մանիպուլյացիայի և միջամտությունների՝ իրար նման շատ օրինակներ։ Բայց նարատիվները շատ դեպքերում տարբեր էին։
ՀՀ-ում տարածված նարատիվներն էին՝ անվտանգությունը, ինքնության պաշտպանության հարցերը, ինքնիշխանությունը, պատերազմի հետևանքները։ Մոլդովայում մենք տեսել ենք ինտեգրման հետ կապված նարատիվներ, Ռուսաստանի ազդեցությունը, ՆԱՏՕ-ի հետ կապված հարցեր, մոբիլիզացիան, երկիրը կորցնելու վախը»։
Ըստ Վիկտորյա Օլարիի՝ երկու երկրների դեպքում էլ FIMI-ի իրականացման մեխանիզմները նույնն են եղել․ «Դրանցից ամենավառ արտահայտվածն այն էր, որ նպատակ կար ցույց տալու, որ այս ընտրությունը ոչ թե քաղաքական ընտրության մասին է, այլ ավելի շատ աշխարհաքաղաքականության։ Մյուս ընդհանրությունն այն էր, որ արտաքին նարատիվները ներկայացվում և տարածվում էին տեղական ձայների՝ տեղական քաղաքական գործիչների միջոցով»։
Տաթև ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
