Առևտրային փոխադրումների խափանումները նպաստել են հացահատիկային մշակաբույսերի գների բարձրացմանը, մինչդեռ անբարենպաստ եղանակային պայմանները մտահոգություններ են առաջացնում շաքարի արտադրության հեռանկարների վերաբերյալ
Հռոմ –ՄԱԿ Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) կողմից ուրբաթ օրը հրապարակված նոր տվյալների համաձայն՝ պարենային ապրանքների համաշխարհային գների ՊԳԿ հենանիշային ցուցանիշը սեպտեմբեր ամսին աճել է, հիմնականում պայմանավորված տրանսպորտային խափանումներով և եղանակային պայմաններով, որոնք սահմանափակել են ապրանքների հասանելիությունը, ինչպես նաև բուսաբուծական արտադրանքի մի շարք խմբերի գների աճով։
ՊԳԿ պարենային ապրանքների գնային ինդեքսը, որը հետևում է համաշխարհային շուկայում առևտրի առարկա հանդիսացող պարենային ապրանքների զամբյուղի միջազգային գների ամսական փոփոխություններին, 2026 թվականի սեպտեմբեր ամսին միջինում կազմել է 136.0 միավոր, ինչը 1.5 տոկոսով ավելի է օգոստոսի համեմատ և 5.8 տոկոսով՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։
«Մենք ականատես ենք լինում համաշխարհային ապրանքային գների կայուն և աստիճանաբար ավելի լայնածավալ աճի։ Հորմուզի նեղուցում և Սև ծովում տեղի ունեցող խափանումները, զուգակցվելով կլիմայական ցնցումների հետ, ճնշում են գործադրում էներգիայի, տրանսպորտային ծառայությունների և հիմնական պարենային ապրանքների շուկաների վրա», – ասել է Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության գլխավոր տնտեսագետ Մաքսիմո Տորերոն։ «Եթե այս ճնշումները շարունակվեն, դրանք շուտով կանդրադառնան սպառողական պարենային ապրանքների գների վրա, հատկապես այն երկրներում, որոնք մեծապես կախված են պարենի և էներգիայի ներմուծումից»։
Կարդացեք նաև
ՊԳԿ հացահատիկային մշակաբույսերի գնային ինդեքսն օգոստոս ամսվա համեմատ աճել է 5.1 տոկոսով, ինչը միջինում 17.2 տոկոսով գերազանցում է 2025 թվականի սեպտեմբերի մակարդակը։ Ցորենի համաշխարհային գներն աճել են 6.3 տոկոսով՝ պայմանավորված Սևծովյան տարածաշրջանում լոգիստիկ սահմանափակումներով և Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ հատվածներում ցանքից առաջ գրանցված չոր եղանակային պայմաններով, միևնույն ժամանակ, եգիպտացորենի համաշխարհային գներն աճել են 5.6 տոկոսով նախորդ ամսվա համեմատ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում բերքատվության վերաբերյալ մտահոգությունների, Բրազիլիայից արտահանման հասանելիության նվազման և Սև ծովով առևտրի խափանումների պատճառով։ Հորմուզի նեղուցով ծովային փոխադրումների շուրջ շարունակական անորոշությունը լրացուցիչ աջակցություն է ապահովել կենսավառելիքի արտադրության համար օգտագործվող հումքի, այդ թվում՝ եգիպտացորենի գներին։ Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության բրնձի գների համընդհանուր ինդեքսն աճել է 1.4 տոկոսով, քանի որ Indica տեսակի բրնձի գնանշումներն աճել են եղանակային պայմանների հետ կապված մտահոգությունների և սեզոնային մատակարարումների ավելի սահմանափակ առաջարկի պայմաններում։
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության բուսական յուղերի գնային ինդեքսն օգոստոս ամսվա համեմատ աճել է 0.9 տոկոսով, ինչն արտացոլում է արմավենու յուղի համաշխարհային գների բարձրացումը, որը կապված է համաշխարհային ներմուծման բարձր պահանջարկի, ինչպես նաև Հարավարևելյան Ասիայում չոր եղանակի՝ արտադրության հեռանկարների վրա հնարավոր ազդեցության վերաբերյալ մտահոգությունների հետ։
ՊԳԿ մսի գնային ինդեքսը նվազել է 1.1 տոկոսով, քանի որ խոզի և թռչնամսի գները նվազել են՝ արտահանման համար հասանելի առաջարկի առատության պայմաններում: Բրազիլիայի խոշոր եղջերավոր անասունների մսի արտահանման գնանշումներն աճել են՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կողմից ներմուծման ավելի բարձր պահանջարկի աջակցությամբ, մինչդեռ ոչխարի մսի գները հիմնականում կայուն են մնացել:
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության կաթնամթերքի գնային ինդեքսը սեպտեմբեր ամսին նվազել է 0.1 տոկոսով, քանի որ պանրի գների նվազումը փոքր-ինչ փոխհատուցել է կաթի փոշու գնանշումների աճը, մինչդեռ կարագի գները էական փոփոխության չեն ենթարկվել։
ՊԳԿ շաքարի գնային ինդեքսը օգոստոս ամսվա համեմատ աճել է 6.1 տոկոսով՝ պայմանավորված 2026/27 թվականների սեզոնին շաքարի համաշխարհային մատակարարումների սահմանափակման ակնկալիքներով։ Դրան նպաստող գործոններից էին Թաիլանդում շաքարի արտադրության ակնկալվող նվազումը, Հնդկաստանում բերքի հեռանկարների վերաբերյալ մտահոգությունները՝ նորմայից ցածր տեղումների և Էլ Նինյոյի պայմանների դրսևորումների ուժեղացման պատճառով, Բրազիլիայի կենտրոնական-հարավային աճեցման տարածաշրջանում տեղատարափ անձրևները, ինչպես նաև Եվրոպական միությունում շաքարի ճակնդեղով ցանքատարածությունների կրճատումը։
Առավել մանրամասն տեղեկություններ կարող եք գտնել այստեղ։
Համաշխարհային հացահատիկային մշակաբույսերի արտադրության և առևտրի կանխատեսումները նվազում են
Հացահատիկային մշակաբույսերի առաջարկի և պահանջարկի համառոտ զեկույցի համաձայն, որը նույնպես հրապարակվել է Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության կողմից այսօր, հացահատիկային մշակաբույսերի համաշխարհային արտադրությունը, կանխատեսումների համաձայն, 2026 թվականին կնվազի 2.1 տոկոսով՝ 2025 թվականի համեմատ, մինչև 2 979 միլիոն տոննա։ Այնուամենայնիվ, այս ցուցանիշը կդառնա պատմության մեջ երկրորդ խոշորագույն բերքը՝ զիջելով միայն նախորդ տարվա մակարդակին։
Թարմացված կանխատեսումն արտացոլում է ցորենի արտադրության վերաբերյալ գնահատականի բարձրացումը, այժմ կանխատեսվում է, որ արտադրությունը կկազմի 813.9 միլիոն տոննա՝ Ավստրալիայում եղանակային պայմանների բարելավման շնորհիվ։ Սակայն այս աճը ավելի քան փոխհատուցվում է խոշոր հացահատիկի արտադրության կանխատեսման նվազեցմամբ, որն այժմ գնահատվում է 1 612 միլիոն տոննա՝ Եվրոպական Միությունում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում շոգ և չոր եղանակային պայմանների հետևանքով բերքատվության հեռանկարների վատթարացման պատճառով։ Բրնձի համաշխարհային արտադրությունն այժմ կանխատեսվում է 552.5 միլիոն տոննա, քանի որ Հնդկաստանում արտադրության հեռանկարների վատթարացումը, որը հիմնականում պայմանավորված է մուսոնային տեղումների անհավասար բաշխմամբ, գերազանցում է Ճապոնիայի և Նեպալի համար բարելավված կանխատեսումների ազդեցությունը։
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը փոքր-ինչ բարձրացրել է 2026/27 թվականներին հացահատիկային մշակաբույսերի համաշխարհային ընդհանուր օգտագործման իր կանխատեսումը՝ հասցնելով այն 2 966 միլիոն տոննայի, ընդ որում՝ խոշոր հացահատիկների համար աճ է գրանցվել, ցորենի համար՝ անկում, իսկ բրնձի օգտագործման համար՝ փոփոխություն չի գրանցվել նախորդ ամսվա կանխատեսումների համեմատ։
Կանխատեսվում է, որ 2027 թվականի սեզոնների ավարտին համաշխարհային հացահատիկային պաշարները կմնան անփոփոխ՝ սեզոնի սկզբում 950 միլիոն տոննա մակարդակից, քանի որ ցորենի և գարու ավելի բարձր պաշարները, կանխատեսումների համաձայն, կգերազանցեն բրնձի և սորգոյի պաշարների նվազումը։ Արդյունքում՝ 2026/27 թվականների սեզոնների ավարտին համաշխարհային հացահատիկային պաշարների և օգտագործման հարաբերակցությունը գնահատվում է 31.7 տոկոս, ինչը փոքր-ինչ ցածր է նախորդ սեզոնի 32.0 տոկոս մակարդակից։
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը նաև կանխատեսում է, որ հացահատիկային մշակաբույսերի համաշխարհային առևտուրը կնվազի 3.5 տոկոսով՝ 2025/26 թվականների ռեկորդային մակարդակի համեմատ մինչև 505.8 միլիոն տոննա: Ցորենի և եգիպտացորենի արտահանման ծավալները, հավանաբար, կնվազեն ավելի շատ, քան նախկինում կանխատեսվում էր, հիմնականում Սև ծովով ծովային փոխադրումների ուղիների սահմանափակումների և այլընտրանքային փոխադրման հնարավորությունների անբավարարության պատճառով: Կանխատեսվում է, որ բրնձի միջազգային առևտուրը 2026 թվականին կնվազի 2.2 տոկոսով, իսկ 2027 թվականին կվերականգնվի՝ աճելով 1.7 տոկոսով։
Առավել մանրամասն տեղեկություններ կարող եք գտնել այստեղ։
ՊԳԿ-ի կողմից հյուրընկալվող Գյուղատնտեսական շուկայի տեղեկատվական համակարգը (AMIS) նույնպես այսօր հրապարակել է իր ամսական շուկայի մշտադիտարկման զեկույցը՝ նշելով, որ բեռնափոխադրումների բարձր սակագները, պարարտանյութերի շուկաներում գների կայունացումը և շարունակական լոգիստիկ խափանումները նպաստում են շուկայում առավել անորոշ միջավայրի ձևավորմանը։
Էլ Նինյո
Շուկայի մշտադիտարկման զեկույցը ներառում է նաև հոդված, որտեղ նշվում է, որ Էլ Նինյոյի դրսևորումների ուժեղացումը լրացուցիչ անորոշություն է առաջացնում արտադրության հեռանկարների վերաբերյալ, մասնավորապես՝ Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայում բրնձի արտադրության համատեքստում։
Համաշխարհային մակարդակով Էլ Նինյոյի երևույթի ժամանակ բրնձի բերքատվությունը սովորաբար 1.0–1.5 տոկոսով ցածր է լինում ակնկալվող միտումային մակարդակից, մինչդեռ ցորենի և եգիպտացորենի բերքատվությունը, որպես կանոն, մոտ է նորմալ մակարդակներին, իսկ սոյայի բերքատվությունը հաճախ 1.5–2.0 տոկոսով գերազանցում է միտումային մակարդակը։
Զեկույցի համաձայն՝ Էլ Նինյոյի իրադարձությունների ավելի ուժեղ դրսևորումները կապված են բերքատվության ավելի կանխատեսելի, թեև սովորաբար ոչ ավելի ծանր, արդյունքների հետ, մինչդեռ ավելի թույլ դրսևորումները կապված են ավելի մեծ փոփոխականության հետ։
ՄԱԿ Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպություն
