Radar. 2026 թվականի ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է Կառլ Դայսերոթին, Պետեր Հեգեմանին և Գեորգ Նագելին՝ լուսազգայուն իոնային անցուղիների և օպտոգենետիկայի ոլորտում կատարած բացահայտումների համար։
Նոբելյան կոմիտեի հաղորդագրության համաձայն՝ գիտնականների աշխատանքը հիմք է դրել օպտոգենետիկայի զարգացմանը։ Սա մեթոդ է, որը թույլ է տալիս լույսի միջոցով վերահսկել կենդանի ուղեղի առանձին նյարդային բջիջների ակտիվությունը՝ դրանք ակտիվացնել կամ անջատել։
Հեգեմանն ու Նագելը հայտնաբերել են կանալռոդոպսին կոչվող սպիտակուցը, որն ունի լուսազգայուն հատկություններ։ Նրանք պարզել են, որ այդ սպիտակուցը բջիջներում ներմուծելու դեպքում դրանք դառնում են լուսազգայուն։
Այնուհետև Դայսերոթը կանալռոդոպսինի գենը ներմուծել է առնետների նյարդային բջիջներ։ Կապույտ լույսի միջոցով նա կարողացել է ակտիվացնել այդ բջիջները և առաջացնել նյարդային ազդանշան։ Հետագայում գիտնականը նույն մեթոդը կիրառել է կենդանի մկների ուղեղում։
Կարդացեք նաև
Նյութն ամբողջությամբ՝ սկզբնաղբյուր կայքում:
