Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախումբն (ANCA) աջակցում է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի նախաձեռնություններին՝ ուղղված Հայաստանի անվտանգության պաշտպանությանը և Ադրբեջանի պատասխանատվության ենթարկելուն
Փոփոխություններով պահանջվում է ազատ արձակել Ադրբեջանում պահվող հայ պատանդներին՝ գերության 1000-րդ օրվան ընդառաջ
ՎԱՇԻՆԳՏՈՆ, Կոլումբիայի շրջան – Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախումբն (ANCA) աջակցում է 2027 ֆինանսական տարվա ազգային անվտանգության օրենսդրության վեց հայանպաստ փոփոխություններին, որոնցով պահանջվում է ազատ արձակել Ադրբեջանի կողմից ապօրինաբար պահվող հայ պատանդներին և ռազմագերիներին, դուրս բերել ադրբեջանական զորքերը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից, պաշտպանել Արցախի մշակութային և կրոնական ժառանգությունը, ինչպես նաև ապահովել բռնի տեղահանված արցախահայերի անվտանգ վերադարձը իրենց տները։
Նախաձեռնությունների հեղինակներն են Կոնգրեսի Հայկական հարցերով հանձնախմբի համանախագահներ Ֆրենկ Փալոնը (դեմոկրատ, Նյու Ջերսի) և Գաս Բիլիրակիսը (հանրապետական, Ֆլորիդա), հանձնախմբի փոխնախագահ Բրեդ Շերմանը (դեմոկրատ, Կալիֆոռնիա), ինչպես նաև կոնգրեսականներ Գեյբ Ամոն (դեմոկրատ, Ռոդ Այլենդ) և Ջիմ Կոստան (դեմոկրատ, Կալիֆոռնիա)։ Այս նախաձեռնությունները ներկայացվում են այն պայմաններում, երբ Արցախի ղեկավարները և մյուս հայ պատանդները հունիսի 23-ին կլրանան ադրբեջանական բանտերում ապօրինի պահվելու 1000-րդ օրը։
Կարդացեք նաև
Փոփոխություններից չորսը վերաբերում են 2027 ֆինանսական տարվա Ազգային պաշտպանության լիազորությունների ակտին (H.R. 8800), իսկ երկուսը՝ 2027 թվականի Ազգային անվտանգությանը, Պետդեպարտամենտին և հարակից ծրագրերին հատկացումների ակտին (H.R. 8595)։ Դրանք միտված են սահմանափակելու Ադրբեջանին տրամադրվող ամերիկյան ռազմական աջակցությունը, ամրապնդելու Հայաստանի անվտանգությունը և ապահովելու Բաքվի կողմից Հայաստանի ինքնիշխանության ու մարդու իրավունքների շարունակական խախտումների համար կոնկրետ պատասխանատվություն։ Առաջիկա օրերին հնարավոր է ներկայացվեն նաև լրացուցիչ փոփոխություններ։
«Հազար օր։ Հազար երկար օր և ավելի մռայլ գիշեր այն պահից, երբ Ադրբեջանն ապօրինաբար գերեվարեց հայ պատանդներին՝ անմեղ մարդկանց, հայ հայրենասերների, որոնց Բաքուն շարունակում է պահել միջազգային իրավունքի և մարդկային տարրական բարոյականության կոպիտ խախտմամբ», – հայտարարել է ANCA-ի գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը։ «Այս փոփոխությունները հստակ ուղերձ են հղում. Կոնգրեսը չի պատրաստվում ամերիկացի հարկատուների միջոցներով սուբսիդավորել Ադրբեջանի բռնությունները, ագրեսիան, պղծումները և օկուպացիան։ Մեր հսկողության ներքո՝ ոչ»։
Կոնգրեսական Փալոնի առաջարկած փոփոխությունը H.R. 8800 նախագծում խիստ պայմաններ է սահմանում նախագահի՝ «Ազատության աջակցության ակտի» 907-րդ հոդվածի կիրառումը շրջանցելու իրավասության համար։ Այդ հոդվածը սահմանափակում է Ադրբեջանին տրամադրվող ամերիկյան օգնությունը։ Առաջարկվող փոփոխության համաձայն՝ ցանկացած ապագա բացառություն հնարավոր կլինի միայն այն դեպքում, եթե նախագահը հավաստիացնի, որ Ադրբեջանը ձեռնարկել է տեսանելի և ստուգելի քայլեր՝ ազատ արձակելու բոլոր մնացած հայ ռազմագերիներին և քաղաքացիական գերիներին, դուրս բերելու իր զորքերը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից, պաշտպանելու Արցախի հայկական քրիստոնեական մշակութային ժառանգությունը և դադարեցնելու հայկական սեփականության ոչնչացումը նախկինում հայաբնակ շրջաններում։
Կոնգրեսական Բիլիրակիսի փոփոխությունը հիմնված է «Հայաստան–ԱՄՆ անվտանգության գործընկերության ակտի» (H.R. 6840) վրա և պահանջում է, որ ԱՄՆ պաշտպանության նախարարը տարեկան հավաստիացնի, թե Ադրբեջանը իրական քայլեր է ձեռնարկել համատեղ հռչակագրով ստանձնած պարտավորությունները կատարելու, Հայաստանի տարածքից բոլոր զորքերը դուրս բերելու, բոլոր հայ գերիներին անվերապահորեն ազատ արձակելու, Հայաստանի դեմ թշնամական գործողությունները դադարեցնելու և Արցախից տեղահանված հայերի վերադարձի իրավունքը ճանաչելու ուղղությամբ։ Եթե նման հավաստում հնարավոր չլինի ներկայացնել, ապա նախատեսվում է անհապաղ վերանայել Հայաստանին տրամադրվող անվտանգության աջակցությունը՝ գնահատելով Հայաստանի զսպման և ինքնապաշտպանական կարողությունների բացերը, ինչպես նաև արգելելով նախագահի կողմից 907-րդ հոդվածի շրջանցումը։
Կոնգրեսական Ամոյի փոփոխությունը արգելում է H.R. 8800-ով նախատեսված միջոցների օգտագործումը Ադրբեջանին անվտանգության աջակցություն տրամադրելու համար՝ ԱՄՆ օրենսգրքի 10-րդ վերնագրի 333-րդ հոդվածի շրջանակում, մինչև պաշտպանության նախարարը՝ պետքարտուղարի հետ համատեղ, չհավաստիացնի, որ Ադրբեջանը կատարել է պատասխանատվության նույնատիպ չափանիշները՝ պահպանել է խաղաղության պարտավորությունները, դուրս է բերել զորքերը Հայաստանի տարածքից, անվերապահորեն ազատ արձակել է բոլոր հայ ռազմագերիներին և քաղաքացիական գերիներին, դադարեցրել է Հայաստանի դեմ ուժի կիրառման կամ դրա սպառնալիքի քաղաքականությունը, ճանաչել է բռնի տեղահանված հայերի վերադարձի իրավունքը և պարտավորվել է պաշտպանել Արցախի հայկական մշակութային, կրոնական և պատմական ժառանգության հուշարձանները։
Կոնգրեսական Շերմանի փոփոխությունը, որը ներկայացվել է H.R. 8800-ին, արտահայտում է Կոնգրեսի դիրքորոշումը, ըստ որի Ադրբեջանը պետք է անհապաղ և անվերապահորեն ազատ արձակի բոլոր հայ ռազմագերիներին և քաղաքական բանտարկյալներին, իսկ Միացյալ Նահանգները պետք է կիրառի բոլոր համապատասխան դիվանագիտական, տնտեսական և իրավական միջոցները, ներառյալ 907-րդ հոդվածի լիարժեք կիրարկումը և «Գլոբալ Մագնիտսկու» պատժամիջոցների հնարավոր կիրառումը, նրանց ազատ արձակման նպատակով։
Կոնգրեսական Ջիմ Կոստան H.R. 8595 նախագծին ներկայացրել է երկու փոփոխություն, որոնք վերաբերում են Ադրբեջանի մարդու իրավունքների վիճակին և հայկական ժառանգության համակարգված ոչնչացմանը։ Առաջին փոփոխությունն արգելում է Ադրբեջանին տրամադրել որևէ ֆինանսավորում ամերիկյան ռազմական կամ անվտանգության աջակցության ծրագրերի շրջանակում, մինչև նախագահը չհավաստիացնի, որ Ադրբեջանը տեսանելի քայլեր է ձեռնարկել բոլոր հայ կալանավորների անվերապահ ազատ արձակման, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից ադրբեջանական զորքերի անհապաղ դուրսբերման, Արցախի հայկական մշակութային և քաղաքացիական սեփականության պաշտպանության, ինչպես նաև բռնի տեղահանված հայերի վերադարձի իրավունքի ճանաչման ուղղությամբ։
Երկրորդ փոփոխությունը պարտավորեցնում է պաշտպանության նախարարին՝ պետքարտուղարի հետ համատեղ, 180 օրվա ընթացքում Կոնգրես ներկայացնել զեկույց Արցախի հայկական քրիստոնեական կրոնական, մշակութային և պատմական ժառանգության հուշարձաններին հասցված վնասների, դրանց ոչնչացման և շարունակվող սպառնալիքների վերաբերյալ։ Զեկույցը պետք է ներառի եկեղեցիների, վանքերի, գերեզմանոցների և մշակութային այլ հուշարձանների ոչնչացման փաստագրված դեպքերը, Ադրբեջանի կողմից դրանց պատմական ինքնությունը փոփոխելու կամ վերացնելու ուղղությամբ ձեռնարկված գործողությունները, ինչպես նաև ԱՄՆ քաղաքականության վերաբերյալ առաջարկություններ՝ դրանց պահպանման, մշտադիտարկման և պաշտպանության նպատակով։
Ներկայացուցիչների պալատի Կանոնակարգերի հանձնաժողովը առաջիկա շաբաթներին կսկսի քննարկել ներկայացված փոփոխությունները։ Այն փոփոխությունները, որոնք կընդունվեն քննարկման համար, կդրվեն ամբողջ Ներկայացուցիչների պալատի քվեարկությանը՝ առանձին կամ փաթեթային («en bloc») ձևաչափով։ Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախումբը կոչ է անում Կոնգրեսի անդամներին միանալ այս նախաձեռնություններին՝ մինչև Կանոնակարգերի հանձնաժողովի քննարկումները։
Լուսանկարում. Կոնգրեսի Հայկական հարցերով հանձնախմբի համանախագահներ Ֆրենկ Փալոնը և Գաս Բիլիրակիսը, հանձնախմբի փոխնախագահ Բրեդ Շերմանը, ինչպես նաև կոնգրեսականներ Գեյբ Ամոն և Ջիմ Կոստան առաջ են մղում հայանպաստ փոփոխություններ՝ 2027 ֆինանսական տարվա ազգային անվտանգության օրենսդրության շրջանակում։
Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախումբ (ANCA)
