Վիճակագրական ծառայությունն ամբողջացրեց 2020թ. տարեկան տնտեսական ցուցանիշները։ Ճիշտ է, դրանք առայժմ օպերատիվ տվյալներն են, բայց ներկայացվածը բավական է ամփոփելու այն արդյունքները, որոնք կառավարությունն արձանագրել է իր անցած տարվա գործունեության ընթացքում։
Արդյունքները, մեղմ ասած, հիասթափեցնող են։ Մեր երկրին «տնտեսական հեղափոխություն» և թռիչքային աճեր խոստացող իշխանությունն ամբողջությամբ ձախողել է տնտեսության զարգացումը։ Տնտեսության զարգացման մասին նույնիսկ անիմաստ է խոսելը։ Տնտեսությունը հայտնվել է կոլապսի մեջ։ Տարվա կտրվածքով ունենք ակտիվության խորը անկում։ Եվ սա՝ այն դեպքում, երբ կառավարությունը նախատեսում էր ապահովել 4,9 տոկոսանոց աճ։ Հետագայում, իհարկե, այս ցուցանիշը 2 անգամ վերանայվեց և նվազեցվեց։
Այսինքն՝ 4,9 տոկոս աճից կառավարությունը նահանջելով՝ հասավ 7 տոկոս անկման։ Սարսափելի մեծ շեղում, ինչը խոսում է կառավարման ցածր պրոֆեսիոնալիզմի և կանխատեսելիության անկարողության մասին։
Դրա վկայություններից մեկն էլ պետական բյուջեի ցուցանիշների կրկնակի վերանայումն էր։ Նման բան Հայաստանում երբևէ չէր եղել, բայց եղավ։ 2 անգամ կրճատվեցին բյուջեի հարկային եկամուտները։ Արդյունքում՝ 1 տրիլիոն 607 մլրդ դրամի փոխարեն՝ մի կերպ հաջողվեց հավաքել 1 տրիլիոն 385 միլիարդը։ 222 մլրդ դրամի լրացուցիչ ճեղք առաջացավ բյուջեում։
Պատճառը տնտեսության ծանր վիճակն էր, ինչը ստիպեց լրջորեն վերանայել չարդարացված ամբիցիաներն ու կտրուկ նվազեցնել ակնկալիքները։ Թե դա էլ որքանո՞վ է հաջողվել ապահովել, վկայում են պաշտոնական վիճակագրության հրապարակած տնտեսական ցուցանիշները։
Դրանց համաձայն՝ անցած տարի տնտեսական ակտիվությունը մեր երկրում նվազել է 7,5 տոկոսով։ Առանձին ոլորտում ունենք խորը անկում և լճացում։ Աճ գրեթե չկա։
Կարդացեք նաև
Ու այս ամբողջի ֆոնին՝ արձանագրել ենք միջին աշխատավարձի աճ։ Այսինքն՝ մեր տնտեսության հնարավորությունները նվազել են, բայց չենք վարանել ավելացնել աշխատավարձերը։ Եվ դա տեղի է ունեցել առավելապես պետական հատվածում։ Չնայած տնտեսական ակտիվության 7,5 տոկոս անկմանը՝ պետական հատվածում միջին աշխատավարձը 5,3 տոկոսով բարձրացել է։ Ո՞ւմ և ինչի՞ հաշվին, մնում է միայն գուշակել։
Մասնավորում միջին աշխատավարձի աճը գրեթե կրկնակի քիչ է եղել։ Մասնավորն իրեն այնքան շռայլություններ թույլ չի տվել, որքան պետական հատվածը, որը նստած է մասնավորի վճարած հարկերի ու բյուջեի վրա։
Անցած տարվա մեր տնտեսական «ձեռքբերումներն» ահա այսպիսին են։ Միայն դրանք բավարար են, որպեսզի ցանկացած կառավարություն հրաժարական տա և տեղը զիջի ուրիշին։ Բայց Նիկոլ Փաշինյանն ու իր կառավարությունն այդպես չեն մտածում։ Մինչև վերջ նրանք փորձում են կառչած մնալ իրենց աթոռներից, որքան էլ դա թանկ է նստում երկրի ու տնտեսության վրա։
Հակոբ ՔՈՉԱՐՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «168 ժամ» թերթի այսօրվա համարում։
