Եվրոպացիներն այս ֆորումին ժամանեցին նախնական բանաձեւով՝ կրկին վերահաստատելով իրենց պահանջն առ այն, որ Ադրբեջանն ապահովի Արցախի ժողովրդի՝ արժանապատիվ եւ անվտանգ վերադարձը հայրենիք՝ միջազգային երաշխիքների ներքո։ Ավելին՝ նրանք պահանջեցին ազատ արձակել Բաքվում ապօրինի դատապարտված հայ բանտարկյալներին։ Ինչո՞ւ էր դա նրանց հարկավոր։ Մի՞թե ԵՄ անդամ պետությունները չգիտեին, որ նշյալ մոտեցումը կարող է գրգռել ե՛ւ Ադրբեջանի նախագահին, ե՛ւ Հայաստանի ղեկավարությանը, որոնք հոգնել էին ամեն առիթով հայտարարելուց, որ նման հարցադրումներն ուղղակի վտանգում են Հայաստանի Հանրապետությունը։ Ամենայն հավանականությամբ, նրանք լավ էլ գիտեին։
Այնուամենայնիվ, ԵՄ անդամ երկրներն այժմ ընդունում են իրենց 14-րդ բանաձեւը՝ նույն կետերով։ Ավելին՝ Ադրբեջանի նախագահին, որը չափազանցեց իր դիրքորոշումը ֆորումում, ամենաբարձր մակարդակով ասվեց, որ ԵՄ-ը չի փոխի իր մոտեցումը։ ՀՀ վարչապետին եւս, ըստ էության, հասկացվեց, որ նրա կարծիքը միակը չէ, որով ապահովվում է Հայաստանի անվտանգությունը։ Սա կրկնակի դժվար էր բացատրել, քանի որ նրանք լսեցին վարչապետի հուզիչ հորդորը՝ մոռանալ արցախցիների վերադարձի իրավունքի մասին ՀՀ-ն վտանգող խոսույթը նույնիսկ ԵՄ ամբիոնից։
Կարծում եմ՝ եվրոպական համայնքի մտադրությունների մասին քննարկումները Հայաստանում պետք է սկսվեն հետեւյալ հարցից. մասնավորապես՝ ինչո՞ւ է Եվրախորհրդարանը համառորեն բարձրացնում Լեռնային Ղարաբաղից «տեղահանված» մարդկանց իրավունքների հարցը։ Ի վերջո, թվում է՝ եվրոպացիներին ավելի ձեռնտու է օգտվել այս թեմայի շուրջ լռությունից եւ «իրենց սեփական օրակարգն առաջ մղել»։
Արդյո՞ք որեւէ հայ ունի դրա բացատրությունը։ Պարզապես մի՛ խոսեք «հանուն ժողովրդավարական Հայաստանի արդարության կամ մարդու իրավունքների մասին», որոնք արցախահայերի դեպքում նրանք բոլորով համատեղ ոտնահարել են։
Կարդացեք նաև
Կարծում եմ՝ այս հարցի պատասխանը կարող է օգնել մեզ հասկանալ, թե ինչ է կատարվում Հայաստանի եւ մեր տարածաշրջանի շուրջ։ Հետեւաբար՝ առայժմ մենք կկենտրոնանանք Հայաստանի շուրջ եվրոպական աշխուժացման նկարագրված կողմի վրա։
Մանվել ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Հայացք Երևանից» թերթի այս համարում
Աշխարհը սև ու սպիտակ չի։ Թե աշխարհում կան քայքայիչ ուժեր, կան և շարժիչ ուժեր։ Նույնպես էլ Հայաստանը։ Եթե Փաշինյանի թելադրած քաղաքականությունը բացարձակ գերակայություն ունենար Հայաստանում, Հայաստանն էլ արդեն անկախությունից հրաժարված կլիներ, Հայաստանի կարգավիճակը կլիներ ինչ֊որ անորոշ միջանկյալ վիճակում։ Չէ՞ որ Փաշինյանն ինքն ա պնդում անկախության հռչակագրից, անկախության իրավական հենքից հրաժարվելու մասին։
Դա մեկ, ընդամենը մեկ օրինակ ա։ Բայց դրանով նկատի ունեմ, որ մի տեսակ ուժերի բացարձակ գերակայությունը կբերեր նրանց թելադրած պայմանների բացարձակ հաստատման։
Բայց մեր՝ մարդկանց հասարակությունում կան ուժեր էլ, որ ձևավորվում են էն մարդկանց որոշումներից, ովքեր հենց տեսնելով Փաշինյանի աղետի իշխանությունը, ընտրում են մնալ Հայաստանում, ապրել Հայաստանում, աշխատել Հայաստանի համար։
Շարժիչ ուժերի ու հակադիր քայքայման տանող ուժերի ձևավորման արանքում բազմատեսակ հոսանքներ ու տրամադրություններ կան։ Թե որ հոսանքը գերակա կլինի, դա երևի որևէ մեկ անհատի որոշելիքը երբեք չի կարա լինի։ Բայց ամեն անհատ էլ կարող է որոշել, թե ինքն ինչ տրամադրությունների, ինչ նպատակների, ինչ ձգտումների ուղղությամբ է շարժվում։
Եվրոպան հավաստում է հայերի վերադարձի իրավունքը, որովհետև դրա պահանջը կա։ Կա՞ դրանից ավելիի պահանջը։ Կա՞ մեր միջազգային իրավունքների բարձրաձման կազմակերպ ուժը մեր մեջ։